رفتن به بالا
  • دوشنبه - 7 اسفند 1391 - 12:26
  • کد خبر : ۱۲۷۳۹
  • مشاهده :82 بازدید
  •   
  • Print Friendly
tem2

لیبرال حزب‌اللهی‌ها در شركت سپاد

عدالتخواهی- سید مصطفی خاتمی  سپاد همان سپاه نیست شركت سپاد خراسان (مجتمع تولیدی و خدماتی سپاد خراسان) در سال 1366 با تجمیع سرمایه‌های جمعی از رزمندگان به صورت سهامی خاص تأسیس شد و پس از آن نیز به جذب سرمایه‌های ایثارگران و خانواده‌های آنان اقدام نمود. پس از مدت‌زمانی، ارزش سهام آن افزایش قابل توجهی یافت و به سودآوری خوبی رسید. از ...
جنبش عدالتخواه دانشجویی: 

عدالتخواهی– سید مصطفی خاتمی

 سپاد همان سپاه نیست

شركت سپاد خراسان (مجتمع تولیدی و خدماتی سپاد خراسان) در سال 1366 با تجمیع سرمایه‌های جمعی از رزمندگان به صورت سهامی خاص تأسیس شد و پس از آن نیز به جذب سرمایه‌های ایثارگران و خانواده‌های آنان اقدام نمود. پس از مدت‌زمانی، ارزش سهام آن افزایش قابل توجهی یافت و به سودآوری خوبی رسید. از همان ابتدای تأسیس و به ویژه از زمانی كه فعالیتهای شركت بروز بیشتری پیدا كرد، شایعه‌ای مشهور فراگیر شد و آن اینكه شركت سپاد متعلق به سپاه پاسداران است.

واقعیت آن است كه این شركت و سرمایه‌اش هیچ‌گاه متعلق به سپاه نبوده است. اما شاید بتوان چند عامل را در رواج و گسترش این شایعه مؤثر دانست. قطعاً یكی از عوامل را می‌توان تشابهی دانست كه در نام این شركت با سپاه وجود دارد. از سوی دیگر سهامداران این شركت سپاهیان و ایثارگران بودند و به جز بازنشستگان، حتی تا دوره‌ای برخی سرداران و سپاهیان شاغل در میان مدیران و كاركنان این شركت حضور داشتند. این‌همه، گمان وجود ارتباطی رسمی و تشكیلاتی میان سپاه و سپاد را در میان مردم تقویت می‌كرد. برخی ابهامات و كج‌سلیقگی‌های دیگر نیز در گسترش این شایعه مؤثر بوده است.

اما آنچه قابل توجه و نقد است اینكه، نه سپاه و نه سپاد، علی‌رغم برخی اقدامات از جمله كناره‌گیری كاركنان شاغل سپاه از مناصب مدیریتی و اشتغال در سپاد، تاكنون در رفع این ذهنیت غلط عمومی موفق نبوده‌اند. گرچه دور از ذهن نیست اگر تصور كنیم برخی عناصر از وجود این شایعه راضی بوده‌اند، چرا كه این ذهنیت نوعی حمایت و پشتوانه نامحسوس برای شركت ایجاد می‌كرده است.


شركت سپاد و شركتهای اقماری آن به تدریج تبدیل به مجموعه اقتصادی بزرگی در مشهد شد. عمده فعالیت سپاد و مجموعه‌های وابسته به آن، خرید اراضی در برخی نقاط شهر مشهد، آماده‌سازی و واگذاری آنها، ساخت انبار، میدان تره‌بار و مجتمع‌های تجاری و مراكز خرید و مجموعه‌های تفریحی و فعالیتهایی از این دست را شامل می‌شود. این توفیق در جذب سرمایه‌های نسبتاً اندك و تبدیل و گسترش آن به مجموعه فعالیتهای اقتصادی بزرگ، دیگرانی را نیز تشویق به اقدام مشابه نمود. شركت كشت و صنعت جوین با پذیره‌نویسی سهام از بسیجیان و خانواده آنان و شركت احیاء صنایع خراسان با اعطای سهام به ایثارگران و بستگان آنان سعی در تكرار تجربه موفق سپاد داشتند. اما هر دو از تكرار آن تجربه طمع‌برانگیز ناكام ماندند. كشت و صنعت جوین دچار سرنوشتی نامعلوم شد و احیاء صنایع نیز به جای سرمایه‌گذاری در صنعت درگیر فعالیتهای ساده اقتصادی و خدماتی گردید و اكنون بدون سودآوری و وضعیتی روشن ادامه حیات می‌دهد.

طبعاً بخشی از این ناكامی برمی‌گردد به ساختارهای معیوب اقتصادی كشور كه در آن سرمایه‌گذاری در حوزه زمین و ساخت و ساز، بارها و بارها سودآورتر از سرمایه‌گذاری در تولید، صنعت و كشاورزی است. اما این همه ماجرا نیست. در مشهد شركتهای دیگری نیز همچون سپاد وارد فعالیتهای مرتبط با حوزه زمین و ساخت و ساز شده‌اند، اما كمتر به چنین توفیقی دست یافته‌اند. یكی از مهم‌ترین عواملی كه چنین اقبالی را برای شرکتها رقم میزند، دسترسی به منابع اطلاعاتی در حوزه سیاستگذاری و توسعه شهری است. آیا شرکت موفق مورد نظر ما نیز از این راه بهره برده است؟

یکی از مدیران سپاد که سابقه قعالیت در شهرداری مشهد را در کارنامه خویش داشته، سالیان درازی مدیریت عامل سپاد را بر عهده داشته است. تفكرات مدیریتی و اقتصادی او در راستای همان تفكر غالب سازندگی به قرائت دولت آقای هاشمی بود؛ دارندگی و برازندگی. عملكردهای شهرداری وی  یكی از عوامل اصلی در زمینه‌سازی و همچنین جرقه اولیه بروز اعتراضات و شلوغیهای مشهد موسوم به قائله 9 خرداد 71 بود. پس از همان اغتشاشات او از شهرداری مشهد كنار رفت و سپس به سپاد پیوست.

اطلاعات ذی‌قیمت وی از طرحهای توسعه‌ای و آینده شهر، بزرگراهها و خیابانهای جدید، طرح تفصیلی شهر و اطلاعاتی از این قبیل چیزی نبود كه در آن دوره به راحتی در دسترس هر كسی قرار گیرد. اطلاعاتی که در حكم امتیاز بزرگ برای موفقیت محسوب میشود، چرا كه دانستن آنها در آن دوره به دلیل نبود شفافیت در تصمیمات و سیاستهای اقتصادی و مدیریتی در انحصار اشخاص و گروههای خاصی بود.

سؤال دیگری كه باقی است اینكه، آیا اجازه چنین حجم گسترده‌ای از خرید و تملك اراضی در مشهد برای شركتهای دیگر نیز متصور بوده و یا اینكه سپاد به دلیل انتساب به افراد ذی‌نفوذ توانسته است این اراضی را در مناطق دارای استعداد رشد بالا خریداری نماید؟ و آیا اشخاص حقیقی و حقوقی دیگر نیز از فرصت و همكاری‌های گسترده لازم برای ساخت چنین مجموعه‌ها و منطقه‌های عظیمی برخوردار بوده‌اند؟

 سازندگی؛ به شیوه بساز و بفروش‌ها

در دولت آقای هاشمی، به دلایل مختلف، سازندگی به توسعه ساخت و سازهای بزرگ و به ویژه در شهرها به گسترش مظاهری همچون مراكز خرید مدرن و ساختمانهای لوكس تعبیر شد. بیماریهای تاریخی اقتصاد ایران و سیاستگذاری‌های دولتی در راستای همان تفكر سطحی نسبت به پیشرفت، باعث شد تا اغلب سرمایه‌گذاران حضور در عرصه زمین و ساخت و ساز را به مشاركت در تولید ترجیح دهند.

شركت سپاد كه نامش مخفف عبارت «سازندگی پس از دفاع» است، سرمایه‌های جمع شده را به جای تزریق در حوزه تولید، به خرید ملك و زمین و ساختمان‌سازی تخصیص داد. عوامل مختلف از جمله حضور برخی مدیران موفق، توانست سپاد را به مجموعه‌ای سودآور تبدیل كند؛ حال اگر همین عوامل در راستای تولید به جریان می‌افتاد، آیا نمی‌توانست تحولی منطقی و متعادل در عرصه پیشرفت اقتصادی شهر  و كشور ایجاد نماید؟

كار سپاد در خرید و تملك اراضی تا بدانجا رسید كه در دو مرحله به جای سود، زمینهای آماده‌سازی و قطعه‌بندی شده در برخی مناطق از قبیل الهیه و بهارستان (در مجاورت منطقه گردشگری) به سهامداران واگذار گردیده است.

 مصرف خیرات می‌كنیم

عمده‌ترین فعالیت سپاد، ایجاد مجموعه موسوم به منطقه گردشگری سپاد در بلوار خیام شمالی مشهد، شامل مراكز متعدد خدماتی، تفریحی و تجاری بوده است. میدان میوه و تره‌بار، مجتمع انبار، چندین بازار و مركز خرید بزرگ، سیرك، شهر بازی، پارك آبی بخشهای مختلف این مجموعه بزرگ هستند كه تا كنون در این منطقه دایر شده‌اند و علاوه بر آن شعبی از برخی فروشگاههای مشهور زنجیره‌ای. با كمی چرخیدن در این منطقه شاهد خواهید بود كه ساخت و ساز بازارها و مراكز تجاری بزرگ و لوكس همچنان ادامه دارد و هر از چند گاهی مركز خرید جدیدی افتتاح می‌شود. اغلب این ساخت و سازها نیز با سرمایه‌گذاری خود سپاد و شركتهای اقماری‌اش صورت می‌پذیرد.

تردیدی نیست كه گسترش و افزایش چنین مراكزی در واقع توزیع و ترویج فرهنگ مصرف‌گرایی است. به مرور گشت و گذار در این مراكز خرید لوكس، تبدیل به نوعی رقابت و خرید از آنها به سبب چشم و هم‌چشمی رواج زیادی یافته است. جدای از آنكه اغلب كالاهای عرضه شده در چنین مراكزی نیز ذیل مدهای رنگارنگ تعریف می‌شوند و به نوعی تجملی، لوكس و غیرضروری هستند.

از سوی دیگر گسترش این مراكز ضمن تغییر ذائقه و فرهنگ مصرف مردم، تبعات گسترده فرهنگی و اجتماعی چه در اجزاء زندگی فردی و چه در تعاملات اجتماعی به دنبال خواهد داشت. این مراكز بیشتر مروّج و موزّع كالاهای غیرضرور خارجی و بازاری مطمئن برای آنها و پایگاههایی برای ترویج فرهنگ مصرف به سبك غربی هستند. طرفه آن است كه شركتی مثل سپاد خود را حامی و نماد تولید ملی نیز بر می‌شمرد.

 اینجا مشهد، به سبك دبی

پیش از این نیز در مشهد مجتمع‌های تجاری و پاساژها وجود داشته‌اند. اما بی‌تردید سپاد یكی از پیشتازان در موج جدید ساخت مراكز تجاری بزرگ به سبك مدرن و لوكس در سالیان اخیر بوده است؛ مراكزی كه از آنها به عنوان مجتمع‌های تجاری گردشگری یا تجاری تفریحی یاد می‌شود و مثل قارچ در نقاط مختلف شهر سبز می‌شوند. ساختمانهایی اغواكننده و خوش آب و رنگ برای تفریح و خرید به سبك غربی؛ طراحی‌شده بر اساس نیازسازی‌های كاذب و برانگیختن حرص و ولع خرید در افراد و مبتنی بر غفلت.

در این میان سپاد ضمن افتخار به بی‌نظیر یا كم‌نظیر بودن شاخصه‌های مراكز تجاری ساخته شده حتی ابایی از الگوبرداری از مراكز مشابه در دبی و دیگر شهرهای توریستی تفریحی جهان نداشته است.

افزایش بی‌سابقه هتلهای مجلل، مجتمع‌های تجاری پر زرق و برق، مراكز تفریحی گران‌قیمت و اخیراً مجتمع‌های مسكونی فوق لوكس در مشهد چیزی است كه از آن به عنوان پروژه دبی‌سازی مشهد یاد می‌شود و انتقاد كارشناسان حوزه‌های مختلف را برانگیخته است.

متأسفانه فهم غلط مدیران و سیاستگذاران از موضوع اقتصاد زیارت و انتخاب ساده‌ترین راهها برای آن، به تدریج مشهد را تبدیل به شهری تفریحی می‌كند، زیارت را به امری حاشیه‌ای مبدل می‌سازد و روح اصیل مذهبی و معنوی شهر را مسخ می‌نماید. تاكنون نه تنها علما و مراجع بلكه برخی كارشناسان مسائل شهری و معماری نیز از تغییر كاركرد و معماری شهر انتقادات جدی نموده‌اند. مصاحبه خواندنی با پروفسور نسرین سراجی، معمار بین‌المللی و مشاور شهردار پاریس، در ضمیمه خراسان رضوی روزنامه خراسان مورخ 16 خرداد 91 نمونه‌ای از این انتقادات كارشناسی است.

 فرهنگ، خوردنی است یا پوشیدنی؟!

مجتمع الماس شرق

مجتمع الماس شرق

خشك شدن دریاچه ارومیه از سوی كارشناسان خطری بزرگ برای زیست‌بوم یا همان اكوسیستم منطقه شمال‌غرب ایران دانسته شده است. تبدیل یك ذخیره بزرگ آبی به منطقه‌ای خشك، كویری و لم‌یزرع، تأثیرات جدی و مخرّبی در آب و هوا و حتی منابع طبیعی و كشاورزی نواحی گسترده، تا دهها و حتی صدها كیلومتر دورتر خواهد گذاشت. در واقع هر نوع تغییر عمده در شرایط طبیعی هر منطقه‌ای سبب بر هم خوردن زیست‌بوم آن خواهد شد.

كاری كه ما در تغییر بافت فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مناطق مختلف می‌كنیم، روندی است نابخردانه شبیه آنچه در بالا آمد ندارد. ایجاد و گسترش بی‌مهابای مراكز تجاری و تفریحی در یك منطقه، بی‌تردید زیست‌بوم فرهنگی اجتماعی آن را بر هم خواهد زد. اولین و ساده‌ترین شكل تأثیرات مخرب این مراكز (از جمله منطقه گردشگری سپاد) بر محیط اطراف (مبتنی بر مشاهدات عینی) آسیبهای اخلاقی است. به دلیل جذابیتهای ظاهری و كم‌رنگ شدن برخی قیود، این مراكز و محیطهای پیرامونی آنها تبدیل به محل رفت و آمد و قرارهای دختران و پسران، خارج از محدوده شرع می‌شود كه طبعاً تبعات منفی برای ساكنان آن نواحی در پی خواهد داشت. چنین مثالهایی سطحی‌ترین و طبیعی‌ترین نتایج رشد چنین مراكزی است.

رویش قارچ‌گونه این مراكز در نقاط مختلف شهر در دو سطح، بافت فرهنگی و اجتماعی را با تغییر ناخواسته و در نتیجه خلل مواجه خواهد ساخت. در مرحله اول محیط پیرامونی این مراكز دچار اختلال خواهند شد. درگیر شدن با آسیبهای اخلاقی (همانند آنچه ذكر شد)، تغییر بافت اقتصادی و شغلی منطقه و اطراف به صورت دفعتاً و تحمیلی، تغییر در روابط و تعاملات اجتماعی و سبك زندگی، تهییج و تحریك به خرید و مصرف بیشتر و بروز و القاء فاصله طبقاتی و به تبع آن ایجاد انگیزه‌های روانی برای جرائم و بروز اختلافات خانوادگی از جمله معضلاتی است كه بروز آنها در محدوده این مراكز متصور است. به طور مثال كمی گردش در مناطق مسكونی اطراف منطقه گردشگری سپاد، برای شما روشن خواهد ساخت كه این مناطق از لحاظ اقتصادی، خدمات شهری و فرهنگی دچار معضلات و مشكلات متعددی است و درست كمی آن‌سوتر، مجموعه‌ای از مراكز خرید گران‌قیمت خودنمایی می‌كند كه نمی‌توان آثار عمیق روانی، فرهنگی و اجتماعی چنین تعارضی را نادیده انگاشت.

در مرحله بعد همین تغییرات به ویژه در حوزه فرهنگ مصرف و پررنگ شدن تجمل‌پرستی، به‌طور آرام در كل شهر تزریق خواهد شد.

از همین دست پروژه‌ها، طرح عظیم موسوم به شهر رؤیایی پدیده شاندیز با كاركردی صرفاً تفریحی و گردشگری، بدون تردید متضمّن تغییرات تدریجی اما گسترده‌ای در بافت فرهنگی و اجتماعی شهر شاندیز و حتی مشهد خواهد بود (جدای از شایعات و ابهاماتی كه درباره استفاده از برخی رانتها در اجرای این پروژه وجود دارد). این تحولات، خارج از سیر تدریجی و منطقی، ناگهانی، تحمیلی و بدون در نظر گرفتن مؤلفه‌های موجود و تثبیت شده طبیعی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در منطقه است. چنین تغییراتی حتی بر فرهنگ زندگی مردم تأثیر مستقیم خواهد گذاشت.

نكته قابل تأمل این است كه معمولاً چنین مراكز و مجموعه‌هایی به دلیل قیمت پایین‌تر زمین در مناطق كمتر توسعه یافته شهر ایجاد می‌شود. در ظاهر امر شاید ایجاد این مراكز سبب رونق این‌گونه مناطق به شمار آید؛ اما این تغییرات ناگهانی می‌تواند زمینه‌ساز معضلات هویتی، فرهنگی و اجتماعی باشد.

 اشتغال‌زایی یا اشتغال‌زدایی؟!

برج تجاری ملل

برج تجاری ملل

یكی از اولین و رایج‌ترین توجیهات متولیان و طرفداران گسترش چنین مراكز تجاری و اقتصادی، در برابر انتقاداتی از قبیل آنچه آمد، موضوع اشتغال‌زایی است. این استدلال در دو مقطع قابل قبول به نظر می‌رسد. نخست آنكه در طی ساخت و ساز چنین مراكزی، همچون هر فعالیت ساختمانی دیگر، ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم خواهد شد. از سوی دیگر این مراكز پس از تأسیس فرصتهای جدیدی را برای كسب و كار عده‌ای فراهم می‌نماید.

با نگاه كوتاه مدت، استدلالهای فوق مقبول به نظر می‌رسد. اما آیا از منظر كلان و بلندمدت چنین توجیهاتی پذیرفته است؟

تجربه عینی نشان می‌دهد چنین مراكزی غالباً محلی برای فروش اجناس خارجی است. اجناسی كه ضروری و اولویت‌دار نیز نیستند. حتی بخشهای ویژه‌ای در این دست مراكز تجاری به كالاهای خارجی و حتی برندهای معروف اروپایی و آمریكایی اختصاص می‌یابند.

در این مورد خاص نیز، سپاد سابقه‌دار است. علاوه بر حضور برخی ماركهای مشهور در مجتمع‌های تجاری سپاد، یكی از اولین بازارهای افتتاح‌شده در منطقه گردشگری سپاد متأثر از رفت و آمدهای شهروندان كشورهای تازه استقلال یافته از شوروی در میانه دهه هفتاد به مشهد، دارای بخشی با عنوان بازار روسها بود. بدتر اینكه مجتمع مشهور الماس شرق در این منطقه نیز از بدو تأسیس بخشی اختصاصی ویژه كالاهای چینی ایجاد نمود!

حال در چنین وضعیتی ایجاد چنین مراكز خریدی جز افزایش ولع خرید كالاهای لوكس خارجی و بعضاً بی‌مصرف و صرفاً تزئینی و یا ترویج مدگرایی افراطی، چه كمكی به تولید و اشتغال داخلی می‌كند؟

 فعالیتهای فرهنگی

در كنار همه آنچه آمد اقدامات فرهنگی شركت سپاد در نوع خود قابل تأمل است؛ از نامگذاری معابر و اماكن مختلف متعلق به سپاد به نام شهدا و بزرگداشت یاد آنها به مناسبتها و اشكال مختلف تا ایجاد كمپ خدماتی مجهز در مسیر زائران پیاده امام رضا علیه‌السلام در آخر ماه صفر. گرچه در نیت خیر متولیان شركت سپاد درباره چنین اقداماتی تردیدی نیست، اما ناخودآگاه داستان «شهرت عوام» كه مرحوم شهید مطهری در كتاب داستان راستان آورده است به ذهن متبادر می‌شود. كارهایی به ظاهر نیك، اما مبتنی بر اساسی غلط. حقیقت آن است كه قبل از آنكه چگونگی هزینه كردن مالی اهمیت داشته باشد، چگونگی كسب آن مهم است.

مجتمع وصال مشهد

مجتمع وصال مشهد

***

تمام آنچه آمد ریشه در غلبه روح تكنوكراسی و توجیهات و تأویلات لیبرال از جنبه‌های اقتصادی دین اسلام دارد. عموم دست‌اندركاران سپاد در حوزه شخصی افراد با سابقه انقلابی و به شدت متدین هستند، اما فهم سكولار از اقتصاد و پیشرفت به سبك كارگزاران دوره سازندگی بر این شركت و مجموعه‌های مشابه حاكم است.

فهمی كه پیشرفت را به جای ارتقای تولید (كشاورزی و صنعتی) و توزیع عادلانه سلامت، آموزش، معنویت و رفاه نسبی و متعادل، به افزایش مصرف، ساخت و ساز بی حساب و كتاب، خوش آب و رنگ كردن و لوكس‌سازی شهرها و تجملات و اسراف تعریف كرد و تقلیل داد.

در گسترش این مراكز تجاری، نگاه مدیران و سیاستگذاران شهری و كشور تنها به سوی توسعه ظاهری و منافع اقتصادی كوتاه‌مدت است و عموماً تبعات گسترده و عمیق فرهنگی و اجتماعی بلندمدت آنها نادیده گرفته می‌شود.

شاید انجام پژوهشهای میدانی و آسیب‌شناسی اجتماعی برای طرحهای بزرگ تجاری و گسترش نگاه انتقادی نسبت به این سبك ساخت و سازها در آينده بتواند مانع بروز بخشی از اين آفات شود.

مطالب مرتبط:

انتهای پیام /

لینک کوتاه این مطلب: http://edalatkhahi.ir/?p=12739

اخبار مرتبط


ارسال دیدگاه


4 دیدگاه برای “لیبرال حزب‌اللهی‌ها در شركت سپاد”

  • محمد رضوانی می‌گه:

    1-شما دوست عزیز کاملا بیخبرید درست است که اسما’سهامداران این شرکت سپاهیان و ایثارگران بودند و به جز بازنشستگان’ این درست است ولی به شما توصیه میکنم بیشتر تحقیق کنید که در گذشته خود سپاه یه پرسنل خود 2منطقه رادر مشهد پیشنهاد داد یکی زمینهای الهیه و دیگری زمینهای منطقه سپاد(من فکر کنم شکا مشهدی هم نیستید)
    2-مشهد سالهاست دچار معضل شده است و این نخستین بار است جنبش عدالتخواه به این موضوع پرداخته است(این موضوع را به فال نیک میگیریم)و من هشدار میدهم به شما که نکند این کار فقط برای دادن یک رزومه ای باشد که بله ما در راستای عدالتخواهی این کار را کردیم
    3-این منطقه الان دچار یک باند بازی فوق العاده خطرناک در حوزه خرید و فروش شده
    است(در داخل مراکز فروش)که تجارت را به صورت انحصارشده دنبال میکند
    (از کسانی که در انجا مغازه دارند پرس وجو کنید)
    4-ایت ا… علم الهدی چند مدت قبل ازخضور شهرداران گذشته مشهد در محل پروژه پدیده گله داشت آیا شما این موضوع را پیگیزی کردید د.ست عزیز؟؟؟؟(نقل از نسیم)
    4- از اینکه شما را بعد از سالها بیدار یافتم خوشحالم این فقط یکی از هزاران دردی است که مشهد بدان دجار است:پروژه میدان شهدا،فطار شهری،بافت شهری پایین شهر وبالاشهر(تا به حال پایین شهر مشهد یک سرکوچک شما عدالتخواه عزیز زده اید)

  • علی می‌گه:

    سید مصطفی خاتمی عزیز!!عدالت واژه ای مقدس است شما که خود را پرچمدار عدالت در این جنبش ارزشمند میدانید ای کاش به گناه تهمت نمی افتادید!!! افتخار می دادید واز نزدیک با مسئولین سپاد گفتگو می کردید ومعایب برادران ایثارگرتان را به آنان اهدا می نمودید و با اهداف وبرنامه های سپاد آشنا می شدید وبه کسانی که با نیت خالص به ندای امام خامنه ای عزیز در جبهه جهاد اقتصادی لبیک گفته اند نسبت ناروای سکولار نمی دادید؟؟؟

  • مسامان می‌گه:

    علی آقای محترم ما نظرات آقای خاتمی را شنیدیم اگر مسئولین سپاد هم جواب یا نظری در قبال این انتقادات دارند بگویند تا مهمه بفهمند در مشهد چه میگذرد؟

  • علی می‌گه:

    لیبرال حزب‌اللهی‌ها در شرکت سپاد! :)) فکر آن! کن که خربزه آب است..دست سپاد درد نکنه تاالان به سرمایه های اندک پاسداران و جانبازان جزو قشر آسی پذیر بیشترین سود رو رسونده..شما ناراحتی نگرفتی؟

ارسال دیدگاه