رفتن به بالا
  • یکشنبه - 15 اسفند 1395 - 09:29
  • کد خبر : ۳۵۵۹۷
  • مشاهده :48 بازدید
  •   
  • PrintFriendly and PDF
shahedan1

ضرورت ایجاد سامانه‌ی شناسایی شاهدان دروغین

بروز پدیده شاهدین دروغین کاسب در روند رسیدگی به پرونده‎های قضایی یکی از معظلات دادگاه‎ها است که توسعه فناوری‎های اطلاعاتی تشخیص شاهدان کاسب را تا حدی تسهیل می‎کند و می‎توان با ایجاد سامانه‎ای مشخص کرد که هر فرد در چند پرونده و در چه موضوعاتی به عنوان شاهد گواهی داده است.

جنبش عدالتخواه دانشجویی: 

 کارکرد بالای شهادت در رسیدگی به پرونده ها و صدور رای از یک طرف و آسان بودن فرایند اثبات ادعا از طریق شهادت و نبود نظارت بر فرایند معرفی شاهد از طرف دیگر باعث شده که بازار دغل و فریب از طریق طرح دعاوی واهی و معرفی افراد سودجو به عنوان شاهد ایجاد شود به طوری که غلامعلی دهشیری، رئیس حفاظت و اطلاعات دادگستری یزددر گفتگو با خبرگزاری میزان در تاریخ ۱۹۹ بهمن ماه ارائه گواه و شهود را ساده ترین و راحت ترین ادله اثبات دعاوی عنوان کرد و گفت: «بسیاری از احکام مبتنی بر ارائه گواه است».

از طرفی در دعاوی واقعی که خواهان دلیل و مدرک کافی برای اثبات دعوای خود ندارد از طریق  معرفی شهود دروغین که در قبال دریافت وجه، شهادت‌های دروغین خود را در پرونده‌ها ثبت می کنند، روند دادرسی و اجرای عدالت تحت تاثیر قرار می گیرد. یکی از دلایل بروز این ناهنجاری در روند رسیدگی به پرونده ها، عدم احصای عدالت شاهد است؛ بر اساس اصول فقهی شرط قبولی شهادت اثبات عدالت شخص شاهد است. ضعف دادگاه ها در تشخیص عدالت، موضوع شهادت دروغین و کاسبان شهادت را به یکی از مسائل و معضلات دادگاه ها تبدیل کرده است. به همین جهت غلامعلی دهشیری، شناسایی شاهدان دروغین در فرایند دادرسی را امری ضروری و اجتناب ناپذیر دانسته است.

در پاسخ به سوال خبرنگاران در خصوص شاهدان دروغینی که اطراف دادسرا هستند و پول گرفته و شهادت می‌دهند و اینکه چطور دستگاه‌های نظارتی بر این موضوع نظارت می‌کنند، محسنی اژه ای، سخنگوی قوه قضائیه در نشست خبری مورخ ۲۴۴ بهمن ماه گفت: «اصل مطلب درست است. فردی یک شخصی را آ‌ورده و می‌گوید که شاهد بنده است و نمی‌توان تشخیص داد که او دروغ می‌گوید». محسنی اژه ای عنوان کرد که کشف شاهدان دروغین کار آسانی نیست و گفت: «حفاظت قوه قضائیه افراد سودجو را از اطراف دادگاه ها متواری کرده اند و تعداد محدودی را نیز دستگیر کرده اند».

با وجود این اقدامات، ضعف و ناکارآمدی فرایند تشخیص عدالت فرد شاهد و شناسایی وی در دادگاه ها مسئله اصلی بوده و نکته اساسی، بار مسئولیت تشخیص شرایط شاهد است که مطابق قانون بر عهده دادگاه است. مطابق ماده ۲۴۱ آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب (در امور مدنی) مصوب ۱۳۷۹، «تشخیص ارزش و تاثیر گواهی با دادگاه است» بنابراین قاضی یا دادرس مختار است شهادت را بپذیرد یا رد کند، زیرا ممکن است قاضی احراز کند که شهادت واجد شرایط قانونی مورد نظر نیست.

مطابق ماده ۱۳۱۳ قانون مدنی، بلوغ، عقل، عدالت، ایمان و طهارت از شرایط شاهد است. ماده ۱۵۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب سال ۱۳۷۸ نیز به ذکر شرایط شاهد اختصاص داشت اما قانونگذار در قانون جدید آیین دادرسی کیفری مصوب سال ۱۳۹۲، به ذکر شرایط شاهد اشاره‌ای نکرده است. به همین دلیل به نظر می‌رسد که این ماده قانونی نسخ شده است.

با این حال در خصوص شرایط شاهد، می‌توان به این ماده توجه کرد. بر اساس ماده ۱۵۵ قانون سابق در مواردی که قاضی به شهادت شاهد به عنوان دلیل شرعی استناد می‌کند، لازم است شاهد دارای شرایطی از قبیل بلوغ، عقل، ایمان، طهارت مولد، عدالت، عدم وجود انتفاع شخصی برای شاهد یا رفع ضرر از وی، عدم وجود دشمنی دنیوی بین شاهد و طرفین دعوا و عدم اشتغال به تکدی و ولگردی باشد.

بنابراین در بحث شاهد چند موضوع قابل طرح است: تشخیص عدالت شاهد، تشخیص عدم وجود رابطه بین شاهد و یکی از طرفین، تشخیص عدم وجود نفع شاهد در حل و فصل دعوا و تشخیص عدم اشتغال به ولگردی و تکدی گری شاهد. بنابراین وجود افراد سودجو در اطراف دادگاه برای ارائه شهادت و شناسایی این افراد کاسب تنها یکی از مسائل مربوط به شهادت است.

در عرصه عمل، پراکنده کردن کاسبان شهادت از اطراف دادگاه ها راه حل اساسی نیست بلکه باید شرایطی فراهم آورد که افراد کاسب قابل شناسایی باشند. توسعه فناوری های اطلاعاتی تشخیص شاهدان کاسب را تا حدی تسهیل می کند و می توان با ایجاد سامانه‎ای مشخص کرد که هر فرد در چند پرونده و در چه موضوعاتی به عنوان شاهد گواهی داده است و از این طریق شاهدان دروغین کاسب را شناسایی کرد، اما مسئله نحوه تشخیص عدالت شاهد کماکان به عنوان یک چالش اساسی پابرجا باقی می ماند.

منبع:عیارآنلاین

انتهای پیام /

لینک کوتاه این مطلب: http://edalatkhahi.ir/?p=35597

اخبار مرتبط


ارسال دیدگاه