جداسازي اهرم قدرت و ثروت؛ وظيفه جنبش دانشجويي

معبودي:

هيچ جريان اصلاحي مثل دانشجو نمي تواند جريان پيگيري تحقق عدالت را انجام دهد، چون نه با نهاد قدرت و نه با نهاد ثروت هيچ ارتباط ارگانيكي ندارد و يا حداقل كمتر مي تواند داشته باشد


كار مفيدي كه يك جنبش اصلاح گرانه عدالت خواهانه مي خواهد انجام دهد، اين است كه اهرم قدرت و ثروت را از هم جدا كند و نگذارد باندهاي قدرت و ثروت به هم متصل شوند چرا كه اين پيوند عواقب بسيار وخيمي براي جامعه اي كه مي خواهد بر معيارهاي حكومت علوي حركت كند به بار خواهد آورد.
دكتر رضا معبودي استاد دانشگاه، در گفتگو با خبرنگار سياسي “مهر” در سالگرد صدور پيام رهبري به جنبش دانشجويي در مورد پيگيري مساله عدالت و پاسخگويي مسئولان گفت: در اين چند سالي كه مساله مبارزه با مفاسد مالي توسط برخي از جريان هاي اجتماعي شروع به پيگيري شد، از طرف برخي از نهادهاي حاكميت مورد استقبال قرار گرفت ولي برخي از مسئولان به آن روي خوش نشان ندادند.
وي افزود: ريشه اين جنبش در تعبير جنگ فقر وغنايي است كه حضرت امام (ره) فرموده بودند و پيامي كه در ارديبهشت 80 و آبان ماه سال 81 توسط مقام معظم رهبري به جنبش دانشجويي صادرشد، دقيقا ادامه همين راه بود چرا كه اگر نگاهمان را به صورت دقيق به جنگ فقر و غنا تنظيم كنيم ، مي بينيم كه رهبري خواسته است يكي از جبهه هاي اين جنگ را تقويت و تجهيز كند و آن جبهه دانشجويي است كه به نظر من در جنگ فقر و غنا مي تواند در نوك پيكان جنبش دانشجويي عدالتخواه باشد.
معبودي با اشاره به اين نكته كه رهبري به اين صراحت آمده و به تشكل هاي دانشجويي اين پيام را دادند كه امروز در راس فهرست بلند مسائل كشور مساله عدالت است، اين خودش يك اتمام حجت است، گفت: اين كه ايشان خواستند دانشجو در مساله مسابقه رفاه ميان مسئولان و بي اعتنايي به شكاف طبقاتي و ثروت هاي سربر آورده در دستاني كه تا چندي پيش تهي بودند ، سوال مطرح كرده و اين مساله را پيگيري كند، به صحنه كشاندن بخش عظيمي از نيروهاي مردمي بود كه در اين زمينه مي توانند فعاليت كنند.
اين استاد دانشگاه تصريح كرد: علت اين كه مقام معظم رهبري در مبارزه مردمي در بحث عدالت ، روي جنبش دانشجويي خيلي تاكيد دارند اين است كه اين مبارزه در مسير عدالت اجتماعي ويژگي هايي دارد كه پيگيري آن فقط از جنبش دانشجويي ساخته است.
وي با بيان اين نكته كه عمق مساله بي عدالتي و فساد اقتصادي و سياسي آن جايي است كه اهرم قدرت و اهرم ثروت به هم نزديك مي شوند و قدرتمندان و ثروتمندان با هم يك ارتباط ناميمون و نامناسب پيدا مي كنند، گفت: ثروتمنداني كه براي رسيدن به قدرت هزينه ها مي كنند و به تعبير بزرگان دوباره همان هزينه ها را از طريق رسيدن به قدرت كسب مي كنند و قدرتمنداني كه با توسل به ثروت ثروتمندان حكومت و قدرت و حاكميت خودشان را به صورت نامشروع حفظ مي كنند.
معبودي افزود: وقتي حضرت علي به عثمان بن حنيف، حاكم بصره، آن نامه پرخطاب و عتاب را مي نويسد، اگر انسان به دنبال تحليل درست مساله باشد، دقيقا متوجه مي شود كه اميرالمومنين مي خواهد ارتباط طبقه قدرتمند و طبقه ثروتمند را قطع كند وگرنه معلوم نيست آن سفره اي كه عثمان بن حنيف به آن دعوت شده بود از مال حرام بوده باشد پس پيام همه عتاب ها و خطاب هاي امام علي (ع) به عثمان بن حنيف به خاطر اين بوده كه كسي كه موظف به دفاع از اموال و نواميس مردم است و قدرت حاكميت به او اعطا شده، حق ندارد روابط خود را با طبقه خاصي از ثروتمندان كه بين آنها و در محفل آنها مستضعفان هيچ جايي ندارند مستحكم كرده و درجلسات آنها شركت كند.
وي تاكيد كرد: دقيقا علت اين كه حضرت امام خميني فرمودند كه اگر جمهوري اسلامي لازم بداند، حتي با ثروت هاي مشروع هم مبارزه خواهد كرد ، همين بود كه گاهي همين ثروت هايي كه با نگاه ظاهري فقهي مشروع ديده مي شد وسيله اي براي پيوند با قسمت خاصي از حاكميت بود و متاسفانه ظلم ها و اجحاف هاي زيادي در اثر اين پيوند، بر سر مردم مي آمد.
اين استاد دانشگاه كه به همراه ساير دانشجويان در جنبش عدالتخواه دانشجويي فعاليت دارد، گفت: هيچ جريان اصلاحي مثل دانشجو نمي تواند جريان پيگيري تحقق عدالت را انجام دهد، چون نه با نهاد قدرت و نه با نهاد ثروت هيچ ارتباط ارگانيكي ندارد و يا حداقل كمتر مي تواند داشته باشد اما اگر به هر جريان اصلاحي سياسي اعم از احزاب و مطبوعات نگاه كنيد ، هم به نهادهاي قدرت و هم به نهادهاي ثروت متصل اند و در دراز مدت نمي توانند پيام آوران خوبي براي عدالت اجتماعي و مدافعان خوبي از حريم عدالت و مبارزه با ظلم باشند.
وي افزود: جريان دانشجو به عنوان يك جريان بي طرف در مسائل سياسي و جرياني كه نان و معيشتش وابسته به هيچ كدام از طبقات ثروتمند جامعه كه چنگ در قدرت انداخته اند نيست، به راحتي مي تواند حلقه اتصال بين قدرت و ثروت را بشكند و اين پيوند نامناسب را از بين ببرد.
دكتر رضا معبودي با بيان اين مطلب كه دانشجو ذاتا آرمانخواه است چون يك جواني است كه تازه از بطن خانواده وارد اجتماع شده و در اثر روزمرگي به وجود آمده به وسيله شنيدن زياد اخبار فساد و ظلم ، اين مسائل براي او طبيعي نشده و هنوز وجدان كاوشگر او در مقابل اين مسائل علامت سوال مي گذارد، افزود: بهترين قشري كه مي تواند كه دوضلع بي عدالتي ، يعني قدرت و ثروت را از هم جدا كند قشر دانشجو است ، از آنجا كه ابزارهايي كه قدرتمندان براي سركوب كردن جريانهاي سياسي دارند بر قشر دانشجو ناكارآمدتر است و اگر دقت كنيد هر كدام از اقشار منافعي دارند كه اگر با بخشي از مسئولين در بيفتند آن بخش از منافعشان در معرض خطر قرار مي گيرد ، در صورتي كه دانشجو منافع خاصي ندارد كه بخوهد به خاطر آن دست به محافظه كاري بزند.
وي تصريح كرد: با مساله بي عدالتي با قانون و بخش نامه نمي توان مبارزه كرد بلكه نياز به فرهنگ سازي دارد واين فرهنگ سازي توسط قشري امكان تحقق دارد كه خودش اهل فرهنگ باشد و براي تحقق اين هدف، قشر داشجو بهترين قشر جامعه است.
معبودي با اشاره به عملكرد تشكل هاي دانشجويي در زمينه پيگيري تحقق عدالت و پيام مقام معظم رهبري به جنبش دانشجويي گفت: عملكرد جنبش دانشجويي در مبارزه با بي عدالتي صد در صد از ساير گروه هايي كه در اين زمينه موظف به پيگيري بودند قوي تر بوده اما نسبت به پتانسيل هايي كه جنبش دانشجويي دارد و انتظاراتي كه از آن مي رود ما هنوز خيلي راه داريم تا به آنجايي كه بايد برسيم وما هنوز فرصت هاي خوبي را داريم كه مسئولين جنبش هاي دانشجويي كه خودشان دانشجو هم هستند بايد از اين فرصت ها استفاده كنند.
وي با طرح اين سوال كه چرا بين تشكل هاي دانشجويي فقط برخي از تشكل ها به سراغ عدالت رفتند، افزود: علت ركود در برخي از تشكل ها اين است كه اگر دانشجو روزي احساس كند كه شعار عدالت اجتماعي كه از طرف برخي از نخبگان مطرح شده، فقط يك تاكتيك مقطعي سياسي براي به انزوا كشاندن جناح مقابل و شعاري براي سرپوش گذاشتن بر شعارهاي آنها بوده ، روزي است كه جنبش دانشجويي نسبت به اين شعار انگيزه خود را از دست مي دهد و احساس مي كند كه قدمي كه در اين زمينه بر مي دارد نه در جهت عدالت بلكه در جهت خواست و منافع جناحي بعضي از جناح هاست.
معبودي تصريح كرد: يكي از علت هايي كه شايد منجر به اين شود كه جنبش دانشجويي گرفتار بي تفاوتي نسبت به مساله عدالت شود، استفاده جناحي از مساله مبارزه با فساد مالي، بي عدالتي و امثال اينها است.
اين استاد دانشگاه با بيان اين كه برخي از تشكل هاي دانشجويي به حق يا به ناحق اين احساس را كردند كه بخش هايي در بدنه حاكميت، اراده اي جدي براي مبارزه با بي عدالتي ندارد، گفت: جريان اصلاح گر در زماني كه ببيند انگيزه اصلاح از طرف حاكميت وجود دارد گلوگاه هاي اصلاح نشده را به حاكميت نشان مي دهد و زماني كه احساس كرد با نشان دادن اين نقاط باز هم حاكميت وقعي به اين مسائل نمي گذارد طبعا مقداري در انگيزه هاي خودش تجديد نظر مي كند و ممكن است گرفتار خمودگي شود و ممكن است بن بست ها او را به راه حل هاي غيرمنطقي و آنارشيستي بكشاند.
وي در مورد عملكرد مسئولان در پاسخگويي به مردم و دانشجويان افزود: نبايد همه مسئولان را به يك تحليل محكوم كرد و بايد قائل به تفكيك بود اما عملكرد مسئولان در سال پاسخگويي را به شدت ضعيف مي دانم ؛ البته بعضي از بخش ها عملكرد نسبتا خوبي داشتند اما در مجموع هنوز ما به اين چالش گرفتاريم كه آنقدر مسئولين خودشان را موظف به پاسخگويي نمي دانند و ما اقدامي قاطع و مثمر ثمر در زمينه پاسخگويي را از مسئولين نديديم.
دكتر معبودي تاكيد كرد: عملكرد مسئولان در زمينه عدالتخواهي و پاسخگويي بر عملكرد جنبش دانشجويي نيز موثر خواهد بود چرا كه ما در اين زمينه با خلا زيادي مواجه هستيم و ضعف عملكرد مسئولين باعث شده كه از پاسخگويي طفره بروند و با همه اين اوصاف هنر جنبش دانشجويي در اين است كه به هر وسيله كه شده مسئولين را موظف به پاسخگويي كند و اينها را به افكار عمومي جامعه منتقل كند.
منبع: خبرگزاري مهر 08/08/1383