رحیم پور ازغدی: درصورت عدم توليد علم نظريات رايج در جامعه غالب مي‌شود

در همایش «عدالت از نگاهی دیگر» دانشگاه تهران

عضو شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي گفت: در صورتي كه در مجموعه دانشگاهي و حوزوي ما توليد علم صورت نگيرد، بالاجبار نظريات رايج در جامعه كنوني غالب شده و مورد استفاده قرار مي‌گيرد. …

حسن رحيم‌پور ازغدي استاد دانشگاه در همايش "عدالت از نگاهي ديگر" كه صبح امروز دوشنبه در تالار ابن‌خلدون دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران و به همت بسيج دانشجويي اين دانشكده برگزار شد، به تشريح مفهوم عدالت از ديدگاه‌هاي مختلف پرداخت و گفت: بحث امروز من پاسخ به دو سؤال "دليل وجود تشتت در تعريف عدالت" و "مفهوم عدالت از نگاه اسلام"‌ است.
رحيم‌پور ازغدي اختلاف در عرصه معرفت شناسي و تضاد در عرصه انسان شناسي را عمده دليل وجود تشتت در تعريف عدالت دانست و افزود:‌ وقتي رفتارشناسي و انسان‌شناسي افراد و گروه‌هاي مختلف متعارض و متضاد مي‌شود طبيعي است كه تعريف آنها از عدالت متفاوت خواهد بود.
اين استاد دانشگاه با بيان اين كه ما با مخلوطي از نظريات، ايدئولوژي‌ها و… مواجه هستيم، اظهار داشت: آنها نظريات مختلف جامعه‌شناسي را با عنوان علم جامعه‌شناسي معرفي كردند و در واقع ما الان با علم جامعه‌شناسي، علم اقتصاد و … مواجه نيستيم.
وي به جامعه‌شناسي‌‌هاي مختلف در ايسم‌هاي مختلف اشاره و خاطرنشان كرد: بنابر اين ما در هر جامعه‌شناسي شاهد تعريفي خاص از عدالت، توسعه، پيشرفت،‌ آزادي و … خواهيم بود.
رحيم‌پور ازغدي با بيان اينكه نظريات مختلف در علوم مختلف به صورت بسته‌بندي براي ما اريه مي‌شود، اضافه كرد: ما هم موظفيم كه به صورت دگم اين علوم بسته‌بندي شده را حفظ كنيم و هيچ نظر جديدي ارايه ندهيم.
اين استاد دانشگاه "اصالت پيشرفت"‌ را به عنوان نمونه مورد اشاره قرار داد و گفت: در اين صورت حق، آزادي،‌ عدالت و … به يكسري توصيه و موعظه تبديل مي‌شوند كه بايد فداي پيشرفت و اصالت آن شوند.
وي به تئوريزه كردن جامعه بر اساس اصل تنازع بقا اشاره و خاطرنشان كرد: در اين شرايط است كه برتري غرب بر شرق، شمال بر جنوب، سفيد بر سياه،‌ توسعه يافته بر توسعه نيافته و … توجيه علمي پيدا مي‌كند و اين تفكرات واقعا بر ذهن غربي‌ها حاكم است.
رحيم‌پور ازغدي در ادامه تصريح كرد: نتيجه اين است كه ما بايد نقد مكاتبات مختلف غربي را از منظر اصول و گزاره‌هاي بنيادين آنها شروع كنيم.
اين استاد دانشگاه به تشريح بخشي از نظريات جامعه‌شناسان مطرح غربي و تضاد آنها با يكديگر پرداخت و اظهار داشت: همه اينها مدعي علم هستند و ما نيز متاسفانه همه اينها را روي هم رفته به عنوان علم مي‌خوانيم و تاسف بيشتر اينكه در واقع ما تاريخ جامعه‌شناسي را مطالعه مي‌كنيم اما نمي‌فهميم كه اين علم نيست و خروجي آن جامعه‌شناس نخواهد بود.
رحيم‌پور در ادامه ابراز داشت: بنابر اين بايد رابطه توسعه و انسان‌شناسي، جايگاه انسان‌ در پيشرفت و جايگاه اخلاق در توسعه مشخص شود و در اينجاست كه تفاوت‌هاي ما با غرب آشكار مي‌شود.
اين استاد دانشگاه نگاه تخصصي به اقتصاد، سياست، تربيت، ‌اخلاق، شريعت و … را لازم عنوان كرد و افزود: اما نبايد نگاه تفكيكي به اين موضوعات داشت كه خوشبختانه تا حدودي نگاه‌ها به اين سمت برگشته است.
وي آزادي را از نگاه شهيد مطهري امكاني براي برخورداري و بهره‌برداري از حقوق دانست و افزود: بنابر اين از اين منظر آزادي به عنوان يك گزينه ماقبل حق مطرح است.
وي عدالت را داراي تعريف عقلي- شرعي دانست و گفت: اصل حسن عدالت از نظر عقلي قابل فهم است اما براي شناخت تمامي مصاديق عدالت بايد به شرع مراجعه كنيم.
‌رحيم‌پور ازغدي به خارج شدن همدردي از مدل اقتصادي اشاره و تصريح كرد:‌ هدف اصلي در اين مدل اقتصادي "حداكثر نفع شخصي" است كه به دنبال تربيت انسان بر اين اساس بوده و وقتي از اخلاق، تعالي و تربيت صحبت مي‌كني آن را غيرعلمي و مباحث متافيزيكي مي‌دانند.
اين استاد دانشگاه تصريح كرد: نظريه دولت رفاه مبناي فايده‌گرايانه داشته است و اگر نگراني از جنبش‌هاي كارگري و شورش فقرا وجود نداشت اصلا اين نظريه ايجاد نمي‌شد.
وي از نگاه ديني، تعالي را مقدم بر توسعه دانست و اضافه كرد: در نگاه ديني فقط بر مسير حركت انسان توجه نمي‌شود بلكه مبدا و مقصد مسير را هم مورد توجه قرار مي‌گيرد.
اين استاد دانشگاه هسته اصلي مكتب ليبراليزم را اصالت "رضايت نفس" دانست و افزود: تمام تغييراتي كه در اين مكتب ايجاد شده تابع همين اصل بوده است.
وي به اسطوره‌زدايي و تقدس‌زدايي نظريه‌پردازان غربي اشاره و خاطرنشان كرد: آنها از حق، عدالت، اخلاق و … قداست‌زدايي كردند اما در مقابل مالكيت خصوصي را به عنوان يك بت مقدس مطرح كردند.
‌رحيم‌پور ازغدي اعتباري يا حقيقي بودن مالكيت را از مفاهيم اصلي نزاع بين متفكرين اسلامي و نظريه‌پردازان غربي دانست و گفت: مالكيت از نظر اسلام اعتباري – حقيقي است يعني يك اعتبار است با نسبت حقيقي.
اين استاد دانشگاه تعريف عدالت، حقوق بشر و … را بدون توجه به اصل غايت امري غيرممكن دانست و افزود: اصل غايت نيز در آفرينش هدف‌دار جهان معنا پيدا مي‌كند و در بعضي موارد بايد اصل فاعل نيز مورد توجه قرار گيرد.
وي نكته مثبت جامعه‌شناسي در غرب را نظريه‌پردازي بر اساس مباني جامعه خودش و در همان شرايط عنوان كرد و گفت: متاسفانه ما در ايران جامعه‌شناس به اين معنا كه براي جامعه كنوني ايران بر اساس مباني اسلام نظريه‌پردازي و توصيه كند نداريم.
‌رحيم‌پور ازغدي در پاسخ به اين سؤال كه شما در زمينه توليد علم چه كرده‌ايد؟ پاسخ داد: توقع براي توليد علم از شما دانشجويان و دانشكده‌هاي مختلف دانشگاهي وج
ود دارد و شما بايد آستين‌ها را بالا بزنيد.

منبع: خبرگزاری فارس