مدیران فرهنگی بر اساس مناسبات سیاسی انتخاب می شوند

نقد مديريت فرهنگي در گفتگو با سيد ناصر هاشم زاده، مودب و موسوي:

انتخاب مديران فرهنگي بر اساس مناسبات سياسيمناسباتی که برای تعیین مدیر فرهنگی وجود دارد به هیچ وجه فرهنگی نبوده و مدیران فرهنگی بر اساس مناسبات سیاسی انتخاب می شوند. یک مدیر فرهنگی باید دارای پیشینه و کارنامه فرهنگی باشد در حالی که هیچ کدام از مدیران فعلی فرهنگی دارای چنین پیشینه ای نیستند.

بسیاری از متولیان فرهنگ به ماندن در ايستگاه متروك، كارت زدن، حقوق گرفتن و رياست كردن راضي اند.

سیدناصر هاشم زاده، نویسنده و منتقد، گفت: هنر، محقق نمی شود مگر این که جامعه پویا و زنده باشد و تفاوتی نمی کند که عصر برده داری و فئودالیزم باشد یا عصر مدرنیزم اگر جامعه ای فعال نباشد بی هنر هم خواهد بود چرا که هنر نشانه زنده بودن جامعه است.

این مصحح متون فلسفی افزود: در دوره ای از تاریخ، ما در تمامی هنرها نه تنها حرفی برای گفتن داشتیم بلکه به دیگران راه نشان می دادیم اما اکنون مدت هاست که این قطار اجتماعی ما ایستاده و معلوم نیست که لوکومتیو آن را می کشد یا شتر.

وی ادامه داد: نومید نباید بود اما باید حقیقت را دید و واقعیت را گفت. ما تاریخ بسیار باشکوهی داریم الان هم معتقد نیستم که از گردونه تاریخ بیرون افتاده ایم اما در مرکز آن هم نیستیم و گرفتار حواشی شده ایم.

این پژوهشگر اذعان کرد: یکی از نشانه های فرهنگي یک جامعه در دنیای امروز، نوع وضعیت سیاسی اقتصادی آن است. آیا می شود فرهنگی داشت که خارج از دموکراسی باشد؟ در حالی که دموکراسی محور فرهنگ است.

وی اضافه کرد: ما در جهان صلایی در داده ایم که معتقدیم دموکراسی نمی تواند معیار فرهنگ باشد. امروز نشانه گذاری ما برای فرهنگ مان چیست؟ ما نشانه های بسیاری نشان داده ایم اما پراکنده سخن گفته ایم و یک وحدت رويه نداشته ایم و معیار را به وضوح معرفی نکرده ایم.

هاشم زاده گفت: من افتاده این ایستگاه متروکم و منتظرم قطاری بیاید سوار شوم بروم، اگر قطاری داریم بلند شویم و برويم. نشستن در ایستگاه تعطیل غلط است.

وی ادامه داد: بسیاری از متولیان دوست دارند در ایستگاه متروک بنشینند و حقوق بگیرند و برایشان فرقی نمی کند قطار بیاید یا نیاید همین که کارت بزنند، حقوق بگیرند و ریاست کنند را غنیمت می دانند.

هاشم زاده معتقد است: با این مسئولان باید همان کاری را كرد که اگر اتوبوس دیر بیاید با مسئول خط مي كنيم. باید به آنها رجوع کرد و پرسید چه کار کرده اید؟ باید پرسید در قبال بودجه های هنری و سینمایی چه کار کرده اید؟

فیلمنامه نویس "بيد مجنون" گفت: معقتدم کسانی که در عرصه سینما مسئولیت دارند و جشنواره فجر را برگزار کردند هیچ نوع قابلیت کار سینمایی را ندارند چون اگر این قابلیت را داشتند آثارشان نشان می داد این آثار کلاً تعطیلی فکر و اندیشه اعم از مدرن و سنتی بود.

به عقیده این منتقد در زمینه شعر نیز یک سری افراد معدود هستند که به هم نان قرض می دهند جایزه می دهند و هر جا سر بزنی همین ها را می بینی که برای هم نوشابه های … باز می کنند. مگر می شود گفت در این مملکت تنها پنج شش نفر شاعر داریم؟ درباره جشنواره شعر فجر هم از هر کسی شنیده ام از افتضاح بودن آن سخن مي گويند.

وی ادامه داد: هنر تا وقتی که این گونه است حکایت از آن دارد که موجود زنده ای در سطح اجتماع نیست تا بتواند تاثیرگذار باشد.

وی در پایان گفت: به این دلیل است که صداوسیمای جمهوری اسلامی برای توسعه معنویات، فیلم های آمریکایی را نشان می دهد تا عوالم ماورا را از دیدگاه هنرمندان آمریکایی نشر دهد و ترنم جوان های ما ترانه هایی است که از آن سوی مرزها می آیند پس این سینما و بودجه های هنری چه می کنند و این شاعران جایزه بگیر (همیشه جایزه بگیر) چه کرده اند؟

***

مهمترین مشکلی که در حوزه مدیریت فرهنگی وجود دارد این است که هیچ کدام از مدیران، فرهنگی نیستند و بر اساس مناسبات سیاسی انتخاب می شوند.

سید عبدالجواد موسوی، نویسنده و محقق، به خبرنگار شبستان گفت: مشکلی که در بحث مدیریت فرهنگی کشور وجود دارد این است که کسانی که در سمت مدیر فرهنگی هستند هیچ کدام فرهنگی نیستند.

وی افزود: مناسباتی که برای تعیین مدیر فرهنگی وجود دارد به هیچ وجه فرهنگی نبوده و مدیران فرهنگی بر اساس مناسبات سیاسی انتخاب می شوند.

وی ادامه داد: یک مدیر فرهنگی باید دارای پیشینه و کارنامه فرهنگی باشد در حالی که هیچ کدام از مدیران فعلی فرهنگی دارای چنین پیشینه ای نیستند.

سردبیر سابق مجله "سوره" تصریح کرد: بحث فرهنگ برای مجلس هم مهم نبود. بنابراین وقتی وزیر فرهنگ معرفی شد هیچ بحثی نشد و جدلی صورت نگرفت اما چون در نفت پول در کار است، مهم است و برای وزارت نفت 5 وزیر معرفی شدند و رأی نیاوردند در حالي كه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بدون هیچ چند و چوني رأی آورد چرا که مقوله فرهنگ شوخی است.

وی در پاسخ به این پرسش که چرا فرهنگ شوخی شده است، گفت: به این پرسش باید کسانی که چنین بلایی را بر سر فرهنگ آورده اند پاسخ دهند.

سردبیر سابق "کتاب هفته" تأکید کرد: اینها اگر رویشان بشود سینماها را هم می بندند و به کتاب های ادبی از قبیل شعر، داستان و … اجازه چاپ نمی دهند و تنها به دلیل رودربایستی است که به این مناسبات تن داده اند.

وی درباره جشنواره ها و همایش ها که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار می کند، گفت: این جشنواره ها و همایش ها بیشتر "شو" است و جنبه نمایشی و تبلیغاتی دارد و جیب یک عده را پر پول می کند و هیچ ربطی به ارج نهادن به کارهای فرهنگی ندارد.

موسوی در پایان پيشنهاد کرد: اهل فرهنگ و ادب و هنر را بکشند یا به دریا بریزند یا تبعید کنند و مطمئن باشند که آب از آب تکان نخواهد خورد و هیچ کمبو
دی مشاهده نخواهد شد و زندگی به خوبی و خوشی ادامه خواهد یافت، خانواده هایشان هم از شر این موجودات بی مصرف راحت خواهند شد. مگر مثلا در عربستان که صنعت فیلم سازی ندارد روال زندگی چه آسیبی دیده است؟

****

مدیریت ناهماهنگ فعالیت های ادبی خاستگاه مهم ترین آسیب ها به معیشت شاعران و نویسندگان است.

علی محمد مودب نيز گفت: هر پدیده ای در شکل گیری خود با جنبه های اقتصادی درهم پیچیده است درباره رابطه نویسندگان و شاعران کلاسیک ما با کانون های قدرت بسیار بحث شده است و این مسئله بدیهی است که بسیاری از آثار برجسته ادبی و علمی در ارتباط با کانون های قدرت شکل گرفته است. وقتی نام یک کتاب از نام یک حاکم گرفته شده است ما می توانیم این پدیده را به مشابه امروزی اش یعنی الحاق و الصاق مهر سازمان های دولتی بر آثار فرهنگی و هنری مانند کنیم. مسئله بسیار مهم این است که اقتصاد هنر به ویژه در موضوع گفت و گوی ما یعنی اقتصاد ادبیات نادیده گرفته شده است.

دبیر" فصلنامه شعر" افزود: مدیریت نامنسجم فعالیت های ادبی مهم ترین صدمات را به معیشت شاعران و نویسندگان وارد می کند. وقتی شما به طور کارشناسی نشده و برای نمایش قدرت خود به عنوان مدیر یکی از مراکز متعدد تصمیم گیری فرهنگی، بخشی از بودجه ادبیات را صرف یک مانور یا چیزی شبیه "شو" می کنید اولین نتیجه این "شو" دور ماندن آدم های اصیل و مولفان واقعی ادبیات از گردش مالی ادبیات است.

برنده کتاب سال شعر حوزه هنری ادامه داد: آسیب مهم دیگر این است که آدم های اصلی ادبیات وارد این فضاها می شوند اما از وظیفه اصلی خودشان که همان ادبیات است دور می مانند و در خدمت این بازی ها و نمایش ها قرار می گیرد.

سراینده مجموعه شعر "عاشقانه های پسر نوح" کرد: هیچ راهی برای حل این بحران جز تشکیل شورایی علمی که حق اعمال نظر در همه سازمان های فعال در عرصه ادبیات داشته باشد وجود ندارد و طبیعی است که چنین شورایی باید از چهره هایی تشکیل شود که مقبولیت آنها مورد اجماع محافل ادبی و شعری باشد و دارای کارنامه درخشانی باشند.

شاعر مجموعه شعر "مرده های حرفه ای" در خاتمه گفت: ما به جای تاکید و توجه بر آثار باید به شاعر و نویسنده توجه کنیم. تا هنگامی که شاعران فرهیخته و مطالعه کرده با سطحی قابل قبول از زندگی نداشته باشیم نمی توانیم به اعتلا و پیشرفت در ادبیات برسیم.

منبع: شبستان