سیاست ورزی در حاشیه پژوهشگری

کتاب های در دست انتشار دکتر افروغ:

عماد افروغ چهره اي علمي و هميشه منتقد دارد و با حضورش در عرصه سياسي كشور به عنوان نماينده مردم در مجلس شوراي اسلامي نگاه ها بيش از پيش به او و به نوشته هايش جلب شده است. با اين حال شهرت او بيش از هر چيز مرهون شخصيت علمي اوست و فعاليت در عرصه سياسي به كارهاي اصلي او لطمه‌اي وارد نكرده است.

عماد افروغ چهره اي علمي و هميشه منتقد دارد و با حضورش در عرصه سياسي كشور به عنوان نماينده مردم در مجلس شوراي اسلامي نگاه ها بيش از پيش به او و به نوشته هايش جلب شده است. با اين حال شهرت او بيش از هر چيز مرهون شخصيت علمي اوست و فعاليت در عرصه سياسي به كارهاي اصلي او لطمه‌اي وارد نكرده است.

به گزارش عدالتخانه، حاصل 30 سال تحقيق و مطالعه افروغ در حال حاضر در انتشارات سوره مهر و در قالب چندين كتاب در حال انتشار است.

«انقلاب اسلامي و مباني باز توليد آن»، «محتوا گرايي و توليد علم»، «مناقشه حق و مصلحت و بن بست جنبش دانشجويي» و «گفتگوهاي سياسي» عناوين كتاب هايي است كه دي ماه امسال به چاپ رسیده اند. البته احتمالا به جز اين عناوين چند اثر ديگر هم از او منتشر خواهد شد.

در ذیل، فهرست برخی کتب جدید منتشر شده مذکور آمده است:

عنوان کتاب: محتوا گرايي و توليد علم

1 وجوه‌ نرم‌افزاري علم
2 جايگاه مطلوب دانشگاه و آسيب‌هاي آن
3 آسيب‌شناسي دانشگاه
4 دانشگاه و تحول فرهنگي
5 سؤال‌ها و چالش‌هاي اساسي وحدت حوزه و دانشگاه
6 امكان دانشگاه اسلامي
7 رئاليسم علمي
8 امكان جامعه‌شناسي ديني
9 جايگاه و فلسفه وجودي شوراي عالي انقلاب فرهنگي
10 وضعيت نظريه‌پردازي در كشور
————————————————————————————–

عنوان کتاب: انقلاب اسلامي و مباني بازتوليد آن

1 پيشگفتار
2 مقدمه
3 آسيب‌شناسي انقلاب اسلامي
4 ضرورت نقد در جمهوري اسلامي
5 تبيين فلسفي انقلاب اسلامي بر پاية حكمت متعاليه
6 ربط دو گفتمان مشروطه و انقلاب اسلامی
7 خودآگاهي تاريخي
8 مشروعيت در نگرش امام
9 معناداري مردم سالاری

«انقلاب اسلامي و مباني باز توليد آن»، «حقوق شهروندي وعدالت»، «مناقشه حق و مصلحت و بن بست دانشجويي»، «گفتگوهاي سياسي»، «هويت ايراني وحقوق فرهنگي»، «محتوا گرايي وتوليد علم»، «مطهري و انبساط روشنفكري»، «ما و جهاني شدن» و «گفتگو، ابزار يا گفتمان» عناوين كتاب هاي است كه ان شاءا… به زودي به چاپ خواهند رسيد

دينی
10 آزادي در انديشه سياسي امام خميني
11 دموكراسي در انديشه امام
12 انقلاب اسلامی رنسانسی ديگر
13 جمهوري اسلامي ترجمان فلسفه سياسي اسلام
14 بايسته‌هاي اصول‌گرايي خلاق و انتقادي
15 جنبش حزب ا… بسط يافتة انقلاب اسلامي
١٦ مرگ آگاهي و فرهنگ ايثار
————————————————————————————–

عنوان کتاب: گفت و گو‌هاي سياسي

1 پيشگفتار
2 مقدمه
3 پرسش و پاسخ آزاد
4 نقد درون گفتماني
5 ديگر عادت كرده‌ايم
6 مديريت منجي گرايانه
7 از مقوله روشنفكري تا مجلس هفتم
8 ضرر سکوت
9 بلوغ اصول گرايي
10 مصلحت انديشي و مجلس هفتم
————————————————————————————–

آنچه مي خوانيد متن كامل مصاحبه اي است كه به اين بهانه با دكتر عماد افروغ انجام داده ايم.

لطفا براي شروع عناوين كتاب هايي را كه قرار است به زودي چاپ شوند معرفي كنيد.

«انقلاب اسلامي و مباني باز توليد آن»، «حقوق شهروندي وعدالت»، «مناقشه حق و مصلحت و بن بست دانشجويي»، «گفتگوهاي سياسي»، «هويت ايراني وحقوق فرهنگي»، «محتوا گرايي وتوليد علم»، «مطهري و انبساط روشنفكري»، «ما و جهاني شدن» و «گفتگو، ابزار يا گفتمان» عناوين كتاب هاي است كه ان شاءا… به زودي به چاپ خواهند رسيد.

كتاب «انقلاب اسلامي و مباني بازتوليد آن» چه پيام تازه اي در راستاي تبيين مباني نظري انقلاب دارد؟ تفاوت اين كتاب با ديگر آثار موجود در اين حوزه چيست؟

من نزدیک 3 دهه است که در کنار کارهای آکادمیک و تخصصی یک سری کارهای روشنفکری را با توجه به ضرورت زمانی و مکانی دنبال می کنم. ویژگی عمده مسائل روز چالش های مربوط به عصر ماست. بعضی چالش های دیرینه ، برخی مقطعی و برخی جهانی هستند. همواره این ضرورت را احساس کرده ام که باید در این چالش ها بیشتر تعمق کنم و در این زمینه کار کنم که البته بی ارتباط با کارهای تخصصی و روش شناسی رئالیستی بنده نیست.

روش شناسی من در ذات خود نقدی نهفته دارد و بر حسب همین روش شناسی كه انتخاب کرده ام یک رویکردی مطرح می شود که در آن نقد و اصلاح گری وجود دارد. من وارد مسائل ریز مربوط به روش‌شناسی رئالیستی نمی‌شوم، اما به هر حال در تمام کارهای روشنفکری بنده سایه‌ای از روش شناسی انتقادی و اصلاحگرانه دیده می‌شود. کارهایی که من کرده‌ام موضوعات متنوعی دارد و عمدتاً تلاش در جهت تبیین و تئوریزه کردن انقلاب‌اسلامی بوده است.

خیلی تلاش کردم که یک تبیین فلسفی از انقلاب اسلامی ارائه کنم. احساس می کردم تبیین های جامعه شناختی بیشتر معطوف به روابط انضمامی و بیرونی هستند و به صبغه و جوهره فکری و فلسفی کمتر می پردازند. حتی تبیین های فرهنگی هم ناتمام است. چون به صبغه عام و فلسفی انقلاب اسلامی توجه نمی کند. بالاخره بعد از مدت ها تلاش و کوشش فکر می کنم به این هدف نزدیک شده ام.

اولین سخنرانی در خصوص اهمیت این گونه تبیین به سال های 77 بر می گردد که یک سخنرانی در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه داشتم و در آنجا مهمترین
آسیب را عدم تئوریزه کردن انقلاب اسلامی برشمردم. از آن به بعد تلاش کردم تا نهایتاً آخرین اثرم تحت عنوان «تبیین فلسفی بر اساس حکمت متعالی» رسیدم.

فکر می کنم به هدفم نزدیک شده ام و امیدوارم که در آینده آن را کامل کنم. البته دیگران هم انشاءالله سهمی خواهند داشت. این نوع نگاه کم کم ، رایج شده و در قم هم عده ای در این راستا تلاش می کنند. بنده از انقلاب اسلامی به عنوان انقلاب صدرایی یاد کرده ام و این اصطلاح را معرفی کرده ام و موضوعات مرتبط با این اصطلاح را در کتاب «انقلاب اسلامی و مبانی باز تولید آن» مطرح کرده ام.

همچنين در اين كتاب به مقايسه انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامي هم پرداخته ام و در نهايت برداشت تازه اي از علل موفقيت وشكست انقلاب مشروطه ارائه كرده ام كه در اين كتاب به تفصيل به آن پرداخته ام.

آيا «گفت و گوهای سیاسی» محتوايي كاملا سياسي دارد؟ انگيزه شما از نگارش اين كتاب چه بوده است؟

گفت و گو هایی که من سال ها در زمینه های مختلف سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی داشتم مطالب اين كتاب را شكل داده اند. یک فرد دانشگاهی احتمالاً زیاد در معرض چالش ها و پاسخگویی ها قرار نمی گیرد، اما وقتی وارد مجلس می شود در معرض سئوال قرار می گیرد، باید موضع گیری کند و پاسخگو باشد.

من فکر می کنم این کتاب جالب خواهد بود، چون شاید تا کنون این فرصت برای کسی فراهم نشده که هم عقبه دانشگاهی خاص داشته باشد و هم از نزدیک برخی مسائل را لمس کند.

دانشگاهیان معمولاً در یک فضای انتزاعی و آکادمیک خاص خود سیر می کنند و نمایندگان هم در فضای روزمره خود فعالیت می کنند. حالا یک نفر با ذهن پرسشگر و تئوریک می آید و با مسائل روزمره دست و پنجه نرم می کنند ، باید ببینیم که چه ترکیبی به دست می آید.

من فکر می کنم «گفت و گوهای سیاسی» سر منشاء برخی سئوالات و چالش هاست که امیدوارم طرح این چالش ها مقدمه ای باشد برای چهره های دانشگاهی و نخبگان که چاره اندیشی بکنند. سر نخ هایی برای پاسخ به برخی سئوالات و ایجاد سئوالات تازه ، در این کتاب وجود دارد.

حل چالش ها و مسائل مطرح شده در این کتاب می تواند به سلامت سیاسی جامعه ما مخصوصاً در عرصه نمایندگی رسمی کمک کند.

«محتواگرایی و تولید علم»به نظر مي رسد فلسفي ترين اثر شما باشد؟ آيا در اين كتاب شما توليد علم در ايران را به بوته نقد كشيده ايد يا صرفا جنبه نظري دارد؟

همواره تولید علم از دغدغه های جدی من بوده است. بحث وجوه نرم افزاری علم ، آسیب شناسی دانشگاه و نقد معرفت شناسی های پوزیتیویستی و کمیت گرای حاکم بر دانشگاه های ما است و همیشه احساس می کردم کشور ما در عرصه فعالیت های علمی دچار فرمالیسم و ظاهرگرایی شده است و از محتوا گرایی به دور است.

این اثر را با عنوان «محتواگرایی و تولید علم» نوشته ام ، چون معتقدم علم با آزادی ، خلاقیت و محتوا گرایی پیوند خورده است. جایی که برای علم قالب‌هاي تنگ ، تعیین می کنیم علم مطمئناً رشد نمی کند به هر حال علم قدرت مانور آزادی و خلاقیت می خواهد و ما واقعاً از این خلاقیت ها و از آزادی به دور هستیم و علم بدون اینها حاصل نمی شود. متأسفانه آفتی که در این مورد گریبانگیر ما و غرب شده، این است که وقتی بحث آزادی را مطرح می کنند برای رسیدن به یک معرفت حسی و تجربی صرف است.

ما معتقد هستیم که محتوای علم بسیار گسترده تر از معرفت حسی و تجربی است حتی این معرفت ها هم بر معرفت های غیر حسی بنا شده اند و برای رسیدن به این محتوای گسترده علمی باید هرگونه فرمی را نادیده گرفت تا بتوانیم که ما هم خلق کرده ایم.

با اين حجم كار به نظر مي‌رسد كارهاي اجرايي كم كرده‌ايد و بيشتر به كارهاي تحقيقي و علمي توجه داريد؟

نه اصلاً اين طور نيست. اين كتابها حاصل 30 سال تحقيق و مطالعه هستند و خيلي از اين مباحث در همايش‌هاي علمي ارائه شده‌اند و بعضي از اين مطالب قبلاً به صورت مقاله چاپ شده‌اند.

چرا انتشارات سوره مهر را براي انتشار آثارتان انتخاب كرده‌ايد؟

فكر مي‌كنم دست‌اندركاران سوره مهر به تفكرات بنده نزديكند و احساس مي‌كنم شعار بازگشت به خود را به خوبي درك كرده‌اند.