عمره تشکلها: نعمت یا نقمت

آسیب شناسی سهمیه ویژه تشکلها برای حضور در حج عمره:

آسیب شناسی عمره تشکلیاگر بپذیریم وقتی امتیاز کم یابی به قشر خاصی تخصیص یابد سایرین که علاقمند هستند که از آن امتیاز استفاده کنند تلاش می کنند تاخود را به آن قشر نزدیک و یا اصلا وارد آن بشوند. در این صورت نیت و نوع رفتار این عده با سایر افراد آن قشر متفاوت خواهد بود.

چند سالی است که نهادنمایندگی ولی فقیه در دانشگاه ها به دلایلی با تخصیص سهمیه ای به تشکلها ؛ حج عمره ویژه تشکلها را در قالب یک و یا دو کاروان برگزار می نماید.
هر چند علل مختلفی در این باره ذکر می شود لیکن به دلایلی که در زیر می آید، این کار آسیب هایی جدی را به همراه دارد که بایستی آن را با ابزارهای کاراتری جایگزین نمود:

مقدمه : عمره برای دانشجویان
عمره در دوران دانشجویی به دو دلیل زیر نه تنها دردسترس عموم دانشجویان نیست بلکه دسترسی آن برای دانشجویان دشوار است. اگر یک دانشجوی معمولی بخواهد به سفر عمره برود با دو مشکل عمده مواجه است :
گران بودن  سفر عمره بطوری که طبقه معمولی جامعه فعلی کشور توان پرداخت آن را ندارند. اگر هم از نظر سطح درآمدی برایشان امکان پذیر باشد در اولویت آنها نمی گنجد. لذا تامین این هزینه برای دانشجوی طبقه متوسط جامعه دشوار است.
مشکل بزرگتر عدم امکان خروج از کشور است. عموم دانشجویان پسر دانشگاه ها فاقد کارت پایان خدمت هستند و لذا برای خروج از کشور بایستی مبالغی را به عنوان وثیقه نزد نظام وظیفه قرار دهند. تا جایی که نویسنده مطلع است این مبلغ 15میلیون تومان است وجایگزینی آن با سند ملکی یا ضمانتنامه و … اگر شدنی باشد بسیار دشوار و پرهزینه است.
برای حل مشکلات فوق امکانی به عنوان عمره دانشجویی تعریف شده است. در عمره دانشجویی که تعداد آن بسیار محدود است به دانشجویان از نظر گذرنامه کمک می شود و وزارت علوم به جای آنها وثیقه می گذارد. در مورد مسائل مالی هم وامهایی به دانشجویان عمره دانشجویی پرداخته می شود.
در هر صورت با یک دسته دانشجو مواجه هستیم که با قرعه کشی انتخاب شده و با استفاده از تسهیلات نظام وظیفه و تسهیلات مالی به مکه می روند. عده زیاد دیگری که چنین امکانی را ندارند.
لذا به طور خلاصه سفر عمره برای دانشجویان امری کمیاب و توفیق آن مغتنم است. اما از انجا که در بین دانشجویان همه می توانند ثبت نام کنند و با قرعه کشی انتخاب می شوند حساسیتی بر آن وجود ندارد.

بخش دوم : عمره برای تشکلها
حال باید این نکته را بررسی کرد که اختصاص چنین امتیازی – نایاب – به فعالین دانشجویی چه تبعاتی دارد.
اگر بپذیریم وقتی امتیاز کم یابی به قشر خاصی تخصیص یابد سایرین که علاقمند هستند که از آن امتیاز استفاده کنند تلاش می کنند تاخود را به آن قشر نزدیک و یا اصلا وارد آن بشوند. در این صورت نیت و نوع رفتار این عده با سایر افراد آن قشر متفاوت خواهد بود. البته اگر این عده گزینه های راحت تر و متعددی پیش رو داشته باشند چنین نمی کنند. این اتفاق زمانی می افتد که فرد به آسانی نتواند به آن امتیاز دست یابد.
از طرف دیگر وقتی عده ای از یک قشر مشمول امتیازی با ویژگی های فوق شدند برای سایر افراد آن طبقه و یا نسلهای آتی آن نیز انتظار ایجاد می شود.
و دست آخر اینکه سایر اقشار حق دارند که سوال کنند این امتیاز برای چیست؟
بر این اساس سه ایراد فوق بر عمره های دانشجویی تشکلها وارد است : احتمال تغییر نیت فعالین دانشجویی ؛ ایجاد توقع در آنها و ایجاد بدبینی و ابهام برای عموم دانشجویان و لذا برگزاری آن برای تشکلها در بلند مدت مضر است.
این در شرایطی است که ما فرض بر این گذاشته ایم که نهاد از دادن سفر عمره قصد امتیاز دهی به فعالین دانشجویی را ندارد بلکه به بهانه سفر عمره می خواهد از فضای معنوی و فرهنگی استفاده های دیگری را برای بهبود وضعیت تشکلها داشته باشد. بر این اساس پیشنهاد می شود اردوی های زیارتی مشهد مقدس ،قم و جمکران و… جایگزین این سفر شود و نشستها و اردوهای مشترک میان فعالان دانشجویی اتحادیه ها و فعالان دانشجویی دانشگاهها و استانها و … به طور خلاصه ترکیب های مختلفی از فعالین سطح دانشگاهها ، اتحادیه ها و استانها برگزار گردد.
لیکن اگر عمره نیز هدف است برای بهبود وضعیت عمره دانشجویی و فراگیر شدن آن دو پیشنهاد زیر ارائه می شود :
وزارت علوم تسهیلات عمره را جزء تسهیلات صندوق رفاه عمومی کند به طوریکه هر دانشجویی بتواند برای رفتن به عمره مفرده (از هر طریق : خانوادگی ، دانشجویی و …) از این وام استفاده کند.
وزارت علوم برنامه ای ارائه نماید تا خروج دانشجویان برای سفرهای زیارتی آسانتر شده و وثیقه های کمتر و … گرفته شود. مثلا مبلغ وثیقه برای دانشجویانی که مورد تایید دانشگاه قرار می گیرند کاهش چشمگیر داشته باشد و …

وبلاگ خودجوش