صندوق ذخيره فصلي!

نارنگي پاكستاني، گلابي چيني، سيب فرانسوی.. یا صندوق ذخیره ارزی؟!

صندوق ذخیره فصلیانباشته شدن بازار خوراكي ايران از اقلام وارداتي شب عيد اگر چنانچه گفته مي‌شود از منابع حساب ذخيره ارزي صورت گرفته باشد نمونه بارزي از هزينه شدن ثروت ملي و بين نسلي براي هدفي كوتاه‌مدت و فصلي است كه با فلسفه تشكيل صندوق ذخيره ارزي نيز منافات دارد.

منابع ارزي واردات ميوه و مواد خوراكي اگر آن‌گونه كه نمايندگان مجلس مدعي هستند از محل منابع حساب ذخيره ارزي صورت گرفته باشد، نشانه بارزي است از نگرشهاي مقطعي و كوتاه‌مدت به مقوله اقتصاد.امروزه نوع نگاه دولتمردان به درآمد حاصل از فروش نفت و نحوه عملكرد آنها در استفاده از اين ثروت ملي در كشورها تبديل به يكي از اساسي‌ترين شاخص‌هاي سنجش ميزان كارآمدي دولت‌ها در كشورهاي نفت‌خيز شده است. در اين ميان عملكرد كشورهايي نظير نروژ و روسيه مثبت و كاركرد برخي دولت‌هاي عربي منفي ارزيابي مي‌شود اما جايگاه ايران در اين ميان كجاست؟

نفت با تعاريفي كه امروزه از آن مي‌شود، ثروتي ملي است كه در طول قرن‌ها توليد شده و آثار و تبعات فروش آن مطمئنا تنها متعلق به نسل فعلي نيست.

 منابع زيرزميني به دليل خاصيت تجديدناپذيري كه دارند بايد به نوعي سرمنشأ تحولات مثبت يا منفي براي تمام نسل‌ها شوند. اين مهم متاسفانه در كشور ما كمتر مورد توجه قرار گرفته و تاريخ نشان داده است كه هميشه با افزايش قيمت نفت ميل دولت‌هاي ما براي اتخاذ سياست‌ها نامناسب و ناكارا جهت استخراج بيش از حد منابع طبيعي و تزريق بي‌رويه آن به بودجه كشور بيشتر مي‌شود. حال آن‌كه تزريق هر مقدار از منابع نفتي به پيكره اقتصاد كشوري كه تعيين‌كننده‌هاي اصلي رشد در آن چون كاركرد صحيح و كارآمد دولت و بازار، توسعه فن‌آوري، توسعه كيفي آموزش و مهارت، بخش خصوصي كارآفرين، محيط باثبات اقتصاد كلان ضعيف يا تعطيل است، اين موهبت الهي را تبديل به منبعي شوم مي‌كند و سبب بروز مشكلات اقتصادي نظير ابتلا به بيماري هلندي مي‌شود ؛  بيماري اي كه علائم آن امروزه به وضوح در اقتصاد ايران نمايان است. تورم نسبتا شديد به ويژه دركالاهاي غيرقابل مبادله (نظير مسكن)، خارج شدن اكثر بازارها از ثبات و تعادل، ورود انواع كالاهاي مصرفي خارجي در حد وسيع و سراسري به بازار داخلي و كمبود شديد و افزايش قيمت برخي كالاهاي موردنياز در طرح‌هاي عمراني به‌ويژه سيمان و آهن‌آلات همگي ريشه در تزريق بيش از حد دلارهاي نفتي به اقتصاد ايران دارد.انباشته شدن بازار خوراكي ايران از اقلام وارداتي شب عيد اگر چنانچه گفته مي‌شود از منابع حساب ذخيره ارزي صورت گرفته باشد نمونه بارزي از هزينه شدن ثروت ملي و بين نسلي براي هدفي كوتاه‌مدت و فصلي است كه با فلسفه تشكيل صندوق ذخيره ارزي نيز منافات دارد.

حساب ذخيره ارزي كه با سه هدف ايجاد ثبات در ميزان درآمدهاي حاصل از صدور نفت‌خام، تبديل دارايي‌هاي حاصل از فروش نفت‌خام به ديگر انواع ذخاير و سرمايه‌گذاري و فراهم كردن امكان تحقق فعاليت‌هاي پيش‌بيني شده در برنامه‌هاي توسعه تشكيل شده، هيچ وظيفه‌اي براي تامين نيازهاي فصلي دولت‌ها نظير واردات بنزين، ميوه يا مواد خوراكي ندارد.فراموش نكنيم كه اين حساب به دنبال نوسانات قيمت نفت، به‌ويژه كاهش قيمت نفت در سالهاي اوليه دهه 70 و كاهش شديد درآمدهاي ارزي دولت و محقق نشدن بودجه در آن سالها تشكيل شد تا با جذب درآمدهاي افزايش يافته مقطعي و موقتي نفتي از تاثير نوسانات قيمت نفت بر بودجه دولت و اقتصاد ملي بكاهد نه‌اينكه‌همچون قلكي در دست دولت‌ها براي تامين هزينه‌هاي غيراصولي آنها به كار رود.شرايط امروز كشور به‌ويژه با وجود دشمني‌هاي گسترده‌اي كه از سوي غربي‌ها عليه ايران اسلامي مي‌شود به‌گونه‌اي است كه اهميت حفظ و حراست از منابع ارزي كشور را دوچندان مي‌كند و در اين برهه هزينه كردن اين منابع براي واردات ميوه و خوراكي عمل ناصوابي است كه نيازمند موضع‌گيري صريح كارشناسان و نمايندگان مردم در مجلس شوراي اسلامي است. نفت ثروتي تجديدناپذير است. درآمدهاي حاصل از فروش نفت ديگر به دست نخواهد آمد. نارنگي پاكستاني، گلابي چيني، سيب سبز فرانسوي، پرتقال مصري و انگور شيلي شايد چند روزي كام مردم را شيرين كند اما به اين بيانديشيم كه نسل بعدي در مورد ما چه فكر مي‌كند؟

روزنامه حزب الله