تشریح ایرادات مصوبه دانشجوی پولی در برنامه تراز

در روز جمعه برنامه‌ای از شبکه چهار سیما با عنوان تراز پخش شد که در آن مهمانان برنامه به بررسی ابعاد مختلف مصوبه دانشجوی پولی پرداختند. دکتر سبحانی، دکتر مشایخی مهمانان حضوری و افکانه ، براتی و فیروزآبادی مهمانان تلفنی برنامه بودند.در ادامه مشروح صحبت‌های آنان آورده می‌شود.

برنامه ترازدر روز جمعه برنامه‌ای از شبکه چهار سیما با عنوان تراز پخش شد که در آن مهمانان برنامه به بررسی ابعاد مختلف مصوبه دانشجوی پولی پرداختند.  دکتر سبحانی، دکتر مشایخی مهمانان حضوری و افکانه ، براتی و فیروزآبادی مهمانان تلفنی برنامه بودند.در ادامه مشروح صحبت‌های آنان آورده می‌شود.

دکتر مشایخی

به گزارش عدالتخواهی به نقل از فارس علينقي مشايخي رئيس دانشكده اقتصاد و مديريت دانشگاه صنعتي شريف و اقتصاددان در ميزگرد تلويزيوني كه با موضوع “دانشجوي پولي ” برگزار شد، با بيان اينكه براي آموزش عالي 3 هدف عمده متصور است، اظهار داشت: برقراري عدالت به اين معنا كه هر كس بر اساس استعدادهاي خود و نه بر اساس توانايي مالي بتواند از امكانات آموزش عالي بهره‌مند شود مهمترين اهداف آموزش عالي است.

وي افزود: سرمايه‌گذاري در بخش نيروي انساني براي پيشرفت جامعه و همچنين توليد دانش از طريق تحقيق و پژوهش از ديگر اهداف مهم آموزش عالي در كشور است.

رئيس دانشكده اقتصاد و مديريت دانشگاه صنعتي شريف با بيان اينكه هر طرحي كه در مسير اين 3 هدف مانع ايجاد كند، نامطلوب است، گفت: با اجراي طرح جذب دانشجوي پولي در دانشگاه‌هاي دولتي، در ظاهر هر فردي كه پول بيشتري داشته باشد از امكانات آموزشي بيشتري بهره‌مند خواهد شد، در نتيجه اين طرح هدف اول را نقض مي‌كند.

مشايخي با بيان اينكه ممكن است اجراي اين طرح دانشگاه‌ها را براي توسعه در زمينه جذب و تربيت نيروي انساني تشويق كند، اما در مقابل موجب كاهش كيفيت آموزش مي‌شود، خاطرنشان كرد: در زمينه توليد علم هم بايد توجه كنيم كه با افزايش بار آموزشي، تحقيق و پژوهش كمرنگ شده و در نتيجه اجراي طرح جذب دانشجوي پولي براي اهداف دوم و سوم نيز سودي ندارد.

وي طرح اين مسايل را ناشي از وجود يك فقر عمومي در دانشگاه‌هاي دولتي و غيردولتي كشور دانست و تصريح كرد: در اين شرايط بيان اين دلايل به معناي اين نيست كه دانشگاه‌ها نبايد از دانشجويان پولي دريافت كنند، بلكه بايد براي آن فكري اساسي كرد.

رئيس دانشكده اقتصاد و مديريت دانشگاه صنعتي شريف همچنين اضافه كرد: اگر در اجراي اين طرح دغدغه دانشجويان ايراني كه براي تحصيل از كشور خارج مي‌شوند، مطرح است، بايد توجه كنيم كه اكنون دانشگاه‌هاي غيردولتي زيادي در كشور داريم كه البته محدوديت‌هاي زيادي هم دارند كه مي‌توانيم شرايط آنها را تغيير داده و كمي تسهيل كنيم.

مشايخي با بيان اينكه آموزش عالي كشور بايد مرز خودكفايي را پشت سر گذاشته و به فكر صدور علم باشد، اظهار داشت: در مساله آموزش عالي به عنوان يك مساله ملي، هم دولت و هم مردم دخيل هستند.

وي در پايان سخنان خود يادآور شد: اكنون در سرمايه‌دارترين كشورهاي دنيا هم دانشگاه‌هاي خصوصي شهريه زيادي مي‌گيرند، اما در زمان جذب دانشجو فقط به كيفيت و استعداد او دقت مي‌كنند، يعني اگر يك دانشجوي بااستعداد توانايي پرداخت شهريه را نداشت از وام و كمك‌هاي دانشگاه استفاده مي‌كند و بعد از فارغ‌التحصيلي آن را بازپرداخت مي‌كند.

دکتر حسن سبحانی

حسن سبحاني عضو هيئت علمي دانشگاه تهران و اقتصاددان در ميزگرد تلويزيوني كه با موضوع “دانشجوي پولي ” برگزار شد، به وظايف دولت در حوزه آموزش عالي اشاره كرد و اظهار داشت: در اصل 30 قانون اساسي دولت موظف شده است كه وسايل و لوازم تحصيلات عاليه را تا سر حد خودكفايي كشور فراهم كند.

وي با بيان اينكه امكانات دولت بايد صرف دانشجوياني شود كه فارغ‌التحصيلي آنها به خودكفايي كشور منجر شود، افزود: در اين شرايط بايد وظايف دولت و سازوكار موجود براي لحاظ حقوق ملت در انتخاب دانشجويان نخبه مشخص شود و دولت هم بيش از اين وظيفه‌اي ندارد.

عضو هيئت علمي دانشگاه تهران با بيان اينكه وضعيت مالي دانشگاه‌ها به آن حدي كه گفته مي‌شود هم بد نيست، گفت: در اين شرايط باز هم بايد سرمايه‌گذاري بيشتري در اين حوزه انجام شود.

سبحاني در ادامه با بيان اينكه اكنون براي دانشگاه‌ها سهميه دانشجوي رايگان مشخص نمي‌شود، خاطرنشان كرد: در اين شرايط بعضا شاهديم كه دانشگاه‌ها اصل را بر جذب دانشجويان در دوره‌هاي شبانه مي‌گذارند و ظرفيت مازاد را به دوره‌هاي روزانه اختصاص مي‌دهند.

وي با تاكيد بر اينكه اجراي اين طرح منجر به ايجاد بي‌عدالتي در جامعه مي‌شود، تصريح كرد: اگر در نظام آموزش عالي اصل بر خودكفايي باشد، بايد شاخص‌هاي اين خودكفايي را مشخص كنيم.

محمد افکانه

محمد افكانه دبير اتحاديه انجمن‌هاي اسلامي دانشجويان مستقل دانشگاه‌هاي كشور با بيان اينكه پيشرفت در صورتي محقق مي‌شود كه استعدادهاي علمي و نخبگان بتوانند وارد عرصه شده و امور را در دست بگيرند، افزود: عدالت به معناي اين است كه تمام مردم و افراد با يك معيار سنجيده شده و بتوانند از ظرفيت‌ها استفاده كنند كه اين موارد با اهداف اجراي اين طرح مغايرت دارد.

دبير تشكيلات اتحاديه انجمن‌هاي اسلامي دانشجويان مستقل دانشگاه‌هاي كشور با انتقاد از طرح اين موضوع در دوره حاكميت دولت عدالت‌محور گفت: نكته جالب توجه اين است كه طرح جذب دانشجوي پولي در زماني مطرح شده است كه بر اساس آمار موجود تنها 17درصد دانشجويان كشور از تحصيل رايگان در آموزش عالي استفاده مي‌كنند و سايرين نيز براي تحصيل در دانشگاه‌هاي آزاد، پيام‌نور، غيرانتفاعي و يا دوره‌هاي شبانه، هزينه‌هايي را پرداخت مي‌كنند.

افكانه با تاكيد بر اينكه بهانه‌هاي كه براي موجه جلوه دادن اجراي اين طرح مطرح مي‌شود قابل قبول نيست، خاطرنشان كرد: برخي مدعي هستند كه هزينه‌هاي دريافتي از اين طرح صرف دانشگاه‌ها خواهد شد تا كمكي براي تامين مخارج آنها باشد در حالي كه تمام هزينه دريافتي بايد خرج دانشجو شود.

وي در ادامه با بيان اينكه انقلاب اسلامي ايران براي عدالت بود، تصريح كرد: نقطه قوت نظام جمهوري اسلامي ايران در عرصه‌هاي بين‌المللي، پيام عدالت آن است اما اكنون در داخل كشور برخي مي‌خواهند با يك طرح حاشيه‌اي، امتيازاتي را براي يك قشر خاص فراهم كنند.

دبير اتحاديه انجمن‌هاي اسلامي دانشجويان مستقل دانشگاه‌هاي كشور در پايان با تاكيد بر اينكه اگر دانشگاه‌ها مشكل مالي دارند، دولت موظف است كه مشكلات آنها را از طرق ديگر مرتفع كند، اظهار داشت: البته اكنون به نظر مي‌رسد كه رشد امكانات و تجهيزيات دانشگاهي كشور متناسب با رشد جمعيت دانشجويي كشور بوده و بعضا وجود امكانات مناسب در برخي واحدهاي دانشگاهي، مسئولان را تحريك به جذب دانشجويان پولي كرده است.


مسعود براتی

براتي دبير جنبش عدالتخواه دانشجويي در ميزگرد تلويزيوني براي بررسي طرح دانشجوي پولي، با اشاره به تاكيدات مكرر حضرت امام خميني(ره) بر لزوم توجه به قشر مستضعف جامعه اظهار داشت: اجراي مصوبه جذب دانشجوي پولي در دانشگاه هاي دولتي تبعيض را در جامعه نهادينه خواهد كرد.

وي با بيان اينكه در اين طرح به قشر خاصي از جامعه در ازاي پول، جايگاه علمي شاخص ارائه مي‌شود، افزود: با اجراي اين طرح شايسته‌سالاري جای خود را به سرمایه‌سالاری می‌دهد.

دبير جنبش عدالتخواه دانشجويي همچنين گفت: اين طرح در تضاد كامل با عدالت بوده و ظلم بزرگي در حق قشر مستضعف و آسيب‌پذير جامعه خواهد بود.

براتي در ادامه به اصلاح اين طرح در مجلس پس از اشكالات وارد از سوي شوراي نگهبان اشاره كرد و يادآور شد: با وجود اين اصلاحات كه شرط آزمون و همچنين درج عنوان در مدرك است، بايد منتظر تعيين ميزان شهريه اين دوره‌ها باشيم كه خود مساله تاثيرگذاري است.

وي با بيان اينكه پيش از اين نيز در كشور تجربه برگزاري دوره‌هاي مشترك با دانشگاه‌هاي خارجي وجود داشته است، خاطرنشان كرد: در آن طرح نيز شرط كنكور وجود داشت اما به عنوان مثال شهريه دريافتي در دانشگاه صنعتي اصفهان معادل 20 ميليون تومان بود، بنابراين باز هم ميزان شهريه به خوبي مشخص مي‌كند كه چه قشري از جامعه امكان استفاده از اين دروه‌ها را خواهند داشت.

دبير جنبش عدالتخواه دانشجويي با بيان اينكه اجراي اين طرح در كوتاه مدت منجر به كاهش كيفيت دانشگاه‌هاي كشور مي‌شود، اظهار داشت: بايد توجه داشت كه اين طرح در بلندمدت خطر بازتوليد طبقه سرمايه‌داري در كشور را افزايش مي‌دهد.

مرتضی فیروزآبادی

مرتضي فيروزآبادي معاون شبكه تحليلگران فناوري كشور و دبير اسبق جنبش عدالتخواه دانشجويي در ميزگرد تلويزيوني بررسي طرح دانشجوي پولي با بيان اينكه نمايندگان مجلس براي دفاع از طرح دانشجوي پولي بحث مهاجرت جوانان ايراني به خارج از كشور براي ادامه تحصيل را مطرح مي‌كنند، اظهار داشت: اين استدلال چندان منطقي نيست چون در حال حاضر صندلي‌هاي خالي زيادي در دانشگاه‌هاي كشور وجود دارد.

وي افزود: ظاهرا دغدغه كنوني نمايندگان معطوف به قشري است كه استعداد كمتر داشته ولي سرمايه‌دار هستند، اما بايد توجه كنيم كه در حال حاضر تعداد زيادي از جوانان با استعداد كشور كه تلاش مناسبي هم دارند، به دليل نداشتن سرمايه مالي لازم امكان ادامه تحصيل دانشگاهي ندارند.

معاون شبكه تحليلگران فناوري كشور با بيان اينكه اين مشكل در مقطع ارشد و بالاتر پررنگ‌تر است، گفت: نكته قابل توجه اين است كه ظرفيت و سهميه دوره‌هاي روزانه دانشگاه‌ها نيز در حال كاهش بوده و درصد دانشجوياني كه از تحصيل رايگان استفاده مي‌كنند، در مقطع كارشناسي حدود 10درصد است.

فيروزآبادي با رد اين ادعا كه اجراي اين طرح مانع از خروج جوانان از كشور براي ادامه تحصيل مي‌شود، تصريح كرد: اجراي اين طرح تضميني در اين خصوص ندارد چون بسياري از افرادي كه براي ادامه تحصيل به خارج از كشور مي‌روند، انگيزه‌هايي غير از تحصيل علم هم دارند.

وي در پايان با بيان اينكه علاقه به تجربه كردن سفر خارجي و يا تفريح از جمله انگيزه‌هاي جوانان ايراني براي خروج از كشور در كنار تحصيلات دانشگاهي است، خاطرنشان كرد: در اين شرايط نظام آموزش عالي كشور اگر امكاني براي ايجاد ظرفيت جديد دارد، بايد اين ظرفيت جديد را به افراد بااستعداد و پرتلاش، صرف نظر از توان مالي آنها اختصاص دهد.