ما برجام را قبول داریم اما قطعنامه را قبول نداریم/ این توافق را یک «توافق خوب »میدانم

جنبش عدالتخواه دانشجویی وظیفه خود دانسته تا با نمایندگان مجلس شورای اسلامی که وظیفه خطیری برعهده دارند،مصاحبه هایی درخصوص تبیین برجام و اعلام موضع ایشان ترتیب داده و به اطلاع عموم مردم برساند.

دومین گفتگو با نوذر شفیعی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس 

 

 

  • آقای شفیعی به نظر شما خطوط قرمز در متن برجام رعایت شده است؟

شفیعی: ما یک جلسه را در کمیسیون با آقای عراقچی در همین موضوع گذاشتیم. به نظر من توجه جدی به آن شده است.

 

– مثلاً بحث تحریم ها این­که متوقف می شوند و نه لغو.

شفیعی: نه! بخشی از تحریم ها که اقتصادی و مالی است کاملا لغو می شود.

 

– حتی سوئیفت که تا 8 سال آینده تکلیف اش معلوم نیست؟!

شفیعی:  بخشی که در حوزه ی اقتصادی و مالی است به صورت تدریجی لغو می شود.

 

–  یکی از خطوط قرمز این بود که تحریم های مالی و اقتصادی باید روز اجرا کامل برطرف شود و اینکه شما میفرمایید بخشی از آن لغو می شود نشان میدهد که خطوط قرمز رعایت نشده است.

شفیعی: اگر فرض کنید که شما جای آمریکایی ها باشید؛ آمریکایی ها می­گویند که ما اطمینان نداریم، باید یک راستی آزمایی شود تا بعد  لغو کنیم.

 

-آن ها این حرف را می زنند ولی قرار ما بر این نبود که

شفیعی: آمریکایی ها می گویند ما کتباً لغو می کنیم ولی عملاً در روزِ اجرای توافق لغو میکنیم.

 

– د رحقیقت دور زدن ما حساب نمی شود؟

شفیعی: نــه! شما باید برجام را کلی ببینید. شما کشورتان به لحاظ اقتصادی، در “بدترین وضعیت”  اقتصادی قرار دارد، سوریه در حال سقوط بوده است، داعش در عراق درحال رشد است و تا مرزهای شما آمده است، دوستان ما در یمن دارند یکی پس از دیگری عقب نشینی می کنند و یمن را دارد از دست می دهد.

در این فضایی که فشار روی ما است، برجام یک فرصتی ست برای ما.هیچ کس نگفته است که برجام کل انتظارات ما را برآورده کرده است؛ نه آقای ظریف، نه آقای عراقچی و نه کمیسیون امنیت ملی، هیچ کس نگفته است.

 

– بحث انتظارات نیست. بحث خطوط قرمز است که کفِ خواسته های ما بوده است، آیا آن ها رعایت شده است؟

شفیعی: خطوط قرمز به نظر من ممکن است که یک کم و زیاد جزئی داشته باشد.ولی به دقت مورد توجه بوده و رعایت شده است.

مگر اینکه خودِ مقام معظم رهبری بگویند: که من گفته بودم این موارد خطوط قرمز است و رعایت نشده و الا از دیدِ ما رعایت شده است .

 

– یعنی خطوط قرمزی غیر آنچه که تا الآن بیان کرده اند اعلام کنند؟

شفیعی: نه! یعنی اگر خطوط قرمز رعایت نشده بود قطع یقین خودِ مقام معظم رهبری- که تعارفی هم با کسی ندارند- صراحتاً توافق نامه را قبول نمی کردند؛ خیلی ساده!

 

– این یکی از وظایف مجلس است و مقام معظم رهبری این را به مجاری قانونی خود محول کرده اند.

شفیعی: بله مجلس بررسی کرده و به این نتیجه رسیده است که مواردی که آقا به صورت خطوط قرمز مطرح کرده است، حالا نه اینکه به نتیجه رسیده باشد، من نمی توانم به نیابت از مجلس صحبت کنم. ما در کمیسیون یک جلسه گذاشتیم اکثریت قریب به اتفاق آقایان قانع شدند که خطوط قرمز رعایت شده است؛ خودِ آقای عراقچی هم بر این موضوع تاکید دارند.

 

– از دید شما گام های  طراحی شده  در توافق گامهای متوازنی است؟ ما باید تخریب و تعلیق کنیم و از آن طرف هم آنها باید انشاء کنند لغو تحریم ها را.  به نظر شما گام ها متوازن است؟

شفیعی: ما در فضای حسن نیت گام برمی­داریم

 

– حتی با آمریکا؟

شفیعی: بله بله بله!! اعتمادها از دست رفته است برای بازگردانی اعتمادها چه با اروپا و چه با آمریکا – هرچند ما معتقد هستیم بدین سادگی امکان پذیر نیست- این مذاکرات و برجام در یک فضایی دارد شکل می گیرد که در واقع بی اعتمادی­های موجود لغو شود؛ حداقل کم شود.

 

– یعنی این گام ها متوازن نیست ،اما برای اینکه بتوانیم اعتماد آن ها را جلب کنیم؟

شفیعی: نه! گام ها متوازن است.گام ها هم متوازن و هم متناظر است و به خاطر همین است که ما می­گوییم در مجلس لزومی ندارد که به صورت لایحه بیاید؛ زیرا اگر در مجلس آمد و لایحه شد بدین معنی است که قطعنامه­های شورای امنیت- که از دید ما غیرقابل قبول است- تأیید می­کنیم که قابل قبول است.

 

– مگر در قطعنامه نظر ایران نبوده و خود ایران در آن جلسه شرکت نداشته است!

شفیعی: ما برجام را قبول داریم اما قطعنامه را قبول نداریم.

 

–  برجام که جدا از قطعنامه است پس اگر در مجلس تصویب کنید در حقیقت برجام را تصویب می کنید و ربطی به قانونی دانستن قطعنامه ندارد.

شفیعی:  ما باید یا برجام را بررسی کنیم و تأیید کنیم یا باید بررسی کنیم و رد کنیم. فرق است بین قطعنامه و برجام؛ یک بند از قطعنامه مربوط به برجام است؛  این بند برای ما قابل قبول، سایر مواردی که گفته شده برای ما غیر قابل قبول است و هیچ نوع پایبندی هم به آن نداریم.

 

– استدلال شما را مبنی براینکه چرا نباید در مجلس لایحه شود را متوجه نشدم.

شفیعی: اولا این داوطلبانه است.کار داوطلبانه را نباید تبدیل به قانون کنیم که یک زمانی اگر طرف مقابل نخواست اجرا کند شما دوباره بیایید یک قانون دیگر وضع کنید که قانون قبلی را لغو کند و بگوییم چون آنها اقدام نکردند ما هم اقدام نمی­کنیم.

نکته ی بعدی هم این که چیزی که انجامش داوطلبانه است و در هیچ پارلمانی تصویب نمی شود شما می­گویید ما این را تصویب کنیم و تبدیلش کنیم به یک قانون. قانون کردن یعنی دست و پای خود را بستن.

 

– آمریکا با تصویب در کنگره دست و پای خود را می بندد؟

شفیعی: نه! چون بخشی از تحریم ها به عهده ی کنگره است او می­گوید اگر قرار باشد لغو شود ما باید ببینیم. آن ها بنا را بر رد کردن گذاشتند. اگر اکثریت را بدست نیاورند وتو میکنند و وتو برای اوباما امکان پذیر است.

 

– درمجموع بنا به خط قرمزها یی که مقام معظم رهبری تعیین کردند و تعریفی که از توافق خوب و بد داشتند  این توافق را خوب میدانید یا بد؟

شفیعی: من این توافق را یک “توافق خوب “میدانم و اتفاقاً “منافع ملی را تامین میکند” بنا به دلایل مختلف. باز هم تاکید میکنم «در برجام ریز نشوید تا بگویید این کج بود و این راست بود»

 

– چه منافعی برای ما دارد ؟

شفیعی:  یکی اینکه غنی سازی را مطلقاً حق شما نمی­دانستند اما الان می دانند، دیگر اینکه فعالیت های هسته ای را نا مشروع می­دانستند الان مشروع شده است، تحت فصل هفتم منشور بودیم و حمله به ما امکان پذیر بود الان از فصلِ هفتِ منشور بیرون آمدیم، تحریم ها داشت کمر کشور را می شکست؛ الان یا لغو شده یا بخشی تعلیق شده. قبلا امکان تشکیل تحریم ها وجود داشت اما الان وجود ندارد.

تا دلتان بخواهد برجام پیامدهای مثبت دارد ولی بدان معنا نیست که بگویم برجام صد درصد مثبت است و لاغیر. برجام حداقل نصفِ نصف اش محلِ اشکال است؛ نصفش.

 

– با وجو این شما کلیت اش را مثبت می­دانید؟

شفیعی: کلیت اش برای کشور و نظام مثبت است.

 

– در سخنرانی اخیر مقام معظم رهبری از  نفوذ آمریکا و غرب  از طریق متن برجام صحبت کرده اند، تحلیل شما در این رابطه چیست؟

شفیعی: توجه داشته باشید؛ ما به آژانس این ایراد را میگرفتیم که شما که وظیفه بازرسی و نظارت دارید. بیایید نظارت و بررسی را انجام دهید؛ اگر محلی از انحراف بود به شورای امنیت گزارش دهید، هر پیامدی هم داشت ما می پذیریم. اما اینکه آژانس بیاید و بگوید که ایران باید فعالیت های هسته ای اش را متوقف کند و نباید فعالیت داشته باشد این غلط است.

پس ما گفتیم که شما بر اساس NPT  و اساسنامه آژانس به ما اجازه فعالیت بدهید اما نظارتتان را تقویت کنید که ما انحراف نداشته باشیم.

درحال حاضر در ارتباط با برجام هم آقا نگفتند که برجام مشکل دارد، گفتند که آمریکا تصورشان این است که با برجام میتوانند در ایران نفوذ کنند که کور خواندند.

حال دولت باید هوشمند باشد تا راه نفوذ آمریکا را -که میخواهد از طریق برجام ورود کند – ببندیم.

 

– راه نفوذ را شما چه میدانید؟ نیروهای آژانس؟

شفیعی: نه!

 

– بالاخره الان هم راه نفوذ وجود دارد.

شفیعی: تفسیر و تحلیل صحبت های آقا سخت است

 

– همان صراحت و نصی که ایشان فرمودند.

شفیعی: برداشت من این است که آمریکایی ها قصد دارند از طریق برجام با جمهوری اسلامی ایران رابطه برقرار کنند. بعد از طریق رابطه، ورود به مسائل داخلی داشته باشند و اهدافی را که خودشان دارند پیگیری کنند. ما باید در اینجا زیرک و هوشمند باشیم. صفر و صد عمل نکنیم،که بگوییم بله یا خیر. آنجایی که فرصت است استفاده کنیم و آنجایی که تهدید است جلویش را بگیریم.

 

– آیا می شود در مورد برجام یک قسمت را اجرا کنیم و قسمت دیگرش را نه؟

شفیعی: قطعا! قطعا می­شود!

 

– پس نقش مجلس چیست؟یعنی قرار است یک اصلاحیه دهد برای برجام؟

شفیعی: فعلا در مورد مجلس دو-سه سناریو وجود دارد. ولی مجلس در حال حاضر چه کمیسیون ویژه باشد، چه کمیسیون امنیت ملی و چه کلیت مجلس باشد، فعلاً قصدش بررسی است. گزارش بررسی را هم یا به صحن می­دهند یا به شورای عالی امنیت ملی، هنوز مکانیزم آن تعریف نشده است . اگر قرار شد در مجلس بیاید و لایحه شود، لایحه هم روند اداری خاصی دارد؛ دولت لایحه می­کند و به مجلس تحویل می دهد.

 

بحث اینکه فرمودید که ما باید راه نفوذ را ببندیم پس دولت باید یک بخشی از برجام را بپذیرد و بخشی دیگر را نپذیرد؟

شفیعی: از دید من بحث نفوذ،-حتی اگر هم منظور آقا این نباشد- یکی این است که آمریکایی­ها از طریق برجام درصدد برقراری رابطه با ایران باشند، وقتی رابطه برقرار شد بیایند با شکل های مختلف دستکاری هایی را انجام دهند و قس علی هذا در امور داخلی دخالت کنند و…

از دید من یکی از نکاتی که قاعدتاً شاید دغدغه ی مقام معظم رهبری باشد این است. دیگر این که از طریق جاسوسانی که وارد ایران میشوند اماکن نظامی ما شناسایی شود و کارهایی شود..فرض میکنیم که این هم هست؛این هم راه دارد. ما باید مواظب حریم های امنیتی باشیم، ما باید تشخیص دهیم چگونه رفتار کنیم. آن قرار دادِ محرمانه ای که بین آژانس و ایران بر سر دسترسی ها بود ، ما در آنجا ملاحظات را مدنظر قرار داده ایم.

 

متشکرم از  وقتی که در اختیارمان گذاشتید.

 

*مطالب مرتبط

اولین گفتگو باحجت‌الاسلام وحید احمدی عضو کمیسیون ویژه بررسی برجام